ایراد به صلاحیت محلی

1- به موجب ماده 26 قانون آیین دادرسی مدنی، تشخیص صلاحیت یا عدم صلاحیت هر دادگاه نسبت به دعوائی که به آن دادگاه ارجاع شده است با همان دادگاه است.بنابراین دادگاه در رسیدگی به موضوع خواسته، چنانچه خود را صالح تشخیص دهد رسیدگی می‌نماید والا قرار عدم صلاحیت صادر می‌نماید. از این ماده استفاده می‌شود که دادگاه در تشخیص صلاحیت و رسیدگی به موضوع نیاز به اخذ اجازه از اصحاب دعوی ندارد. 2- به نص و تصریح ماده 44 قانون آیین دادرسی مدنی سابق، اصحاب دعوی، حق رجوع به دادگاه غیر صالح محلی که در عرض دادگاه صلاحیتدار بودند می‌توانستند با تراضی یکدیگر مراجعه نمایند با حذف این ماده در قانون آیین دادرسی مدنی جدید، این اختیار از دادگاه غیر صالح سلب و از این رو استنباط می‌گردد دادگاه غیر صالح، بدون ایراد اصحاب دعوی به صلاحیت، حق رسیدگی به موضوع خواسته را نخواهد داشت. 3- برابر ماده 352 قانون آیین دادرسی مدنی، دادگاه تجدیدنظر به آراء مرجع نخستین فاقد صلاحیت محلی را نقض و پرونده را به مرجع صالح ارسال می‌دارد. از ماده فوق می‌توان نتیجه گرفت مرجع نخستین فاقد صلاحیت، بدون ایراد صلاحیت از ناحیه طرفین پرونده، حق رسیدگی به موضوع را نخواهد داشت و می‌بایست پرونده را با صدور قرار عدم صلاحیت به مرجع صالح ارسال دارد والا اگر مرجع بدوی بدان رسیدگی نماید رسیدگی قضایی او عبث و بیهوده خواهد بود. 4- رویه غالب قضایی، بدون ایراد طرفین به صلاحیت، دادگاه در صورت ندانستن صلاحیت به لحاظ قواعد آمره قانون آیین دادرسی مدنی، قرار عدم صلاحیت صادر می‌نماید. 5- بند 1 ماده 371 ق.آ.د.م در باب فرجام، یک امر استثنایی است که مقنن به لحاظ رعایت حقوق اصحاب دعوی که پرونده‌ها در زمان طولانی رسیدگی شده را تجویز کرده است. بنابراین هیچ تعارضی بین بند 1 ماده 84 و ماده 352 و بند 1 ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی وجود ندارد بلکه هر یک از مواد در جای خود قابلیت اجرایی دارد.