Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

انطباق دقیق این متن با متن رسمی هنوز به‌طور ۱۰۰٪ کنترل نشده.

نشست قضایی

فسخ معامله -هماهنگ استانی کرمان - 4 از 6

#فسخ_معامله #فسخ #خریدار #فروشنده #قانون_مدنی #انفساخ #مشتری #عقد #تأدیه #شرط_فاسخ #چک #بایع #عقد_بیع #بطلان_معامله #رای_وحدت_رویه #بطلان #قرارداد #جُعل #مبیع #صورتجلسه #شرط_فعل #ضمانت #وفای_به_عهد #هیات_عمومی_دیوان_عالی_کشور #مالک #تلف_قهری #تملیک #عین_مستأجره #قرض #حجر #شرط_نتیجه #خیار #مطالبه #خیار_تأخیر_ثمن #اجبار #صورت #مهلت #اراده #قضایی #استان #صحت #حاکم #نفع #تأیید #شهر #استرداد #عقود #جایز

خلاصه

در قراردادی شرط شده بود که در صورت عدم پرداخت چک‌های ثمن، معامله منحل شود. هیئت عالی با استناد به مواد قانون مدنی و رای وحدت رویه، این شرط را معتبر دانست و اعلام کرد خریدار نمی‌تواند از این شرط به نفع خود برای بطلان معامله استفاده کند.

اصلِ حقوقی: شرط انحلال معامله (شرط فاسخ) معتبر است و تنها ذی‌نفع شرط (فروشنده) می‌تواند از آن استفاده کند.

مستند: مواد ۲۱۹، ۲۲۰، ۲۲۴، ۲۲۵، ۴۵۴ و ۳۹۵ قانون مدنی، ماده ۱۰ قانون مدنی، رای وحدت رویه شماره ۸۱۰.

کلیدواژه‌ها: شرط فاسخ، انحلال معامله، ثمن معامله، قانون مدنی، رای وحدت رویه.

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

مقدمه
فسخ معامله -هماهنگ استانی کرمان - 4 از 6 خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 1398/12/03 در استان کرمان برگزار شد، موضوع بررسی شرایط فسخ معامله و امکان استفاده خریدار از شرط انحلال معامله در صورت عدم پرداخت چک‌های ثمن معامله مورد بحث قرار گرفت. سوال اصلی این بود که آیا خریدار می‌تواند از این شرط استفاده کند و درخواست بطلان معامله را مطرح نماید، یا این حق تنها مختص فروشنده است. هیات عالی به این نتیجه رسید که شرط انحلال معامله به نفع فروشنده است و بر اساس مواد 219، 220، 224، 225 و 454 قانون مدنی، این شرط و عقد معتبر هستند. عدم آگاهی خریدار از این شرط موجب زوال حق فروشنده نخواهد شد. همچنین، رای وحدت رویه شماره 810 مورخ 1400/03/04، صحت شرط فاسخ را تایید کرده است. در نظر اتفاقی نیز که به بررسی مشابهی در نشست قزوین اشاره دارد، بیان شده است که قانون مدنی نص صریحی درباره شروط انفساخ ندارد، اما ب. ت. ب. ماده 10 قانون مدنی، شرط انفساخ معتبر است و نیازی به اعمال اراده انشایی برای انحلال وجود ندارد. علاوه بر این، در صورت تخلف خریدار از پرداخت ثمن، فروشنده تنها می‌تواند به حاکم مراجعه کند و حق فسخ معامله را نخواهد داشت. این نظر به ماده 395 قانون مدنی استناد کرده و بر این نکته تاکید دارد که با تعیین مهلت برای پرداخت، موضوع از شمول ماده 402 خارج می‌شود. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1398/12/03 برگزار شده توسط: استان کرمان/ شهر زرند
موضوع
فسخ معامله -هماهنگ استانی کرمان - 4 از 6
پرسش
چنانچه در قراردادی شرط شده باشد”هریک از چک های ثمن معامله پاس نشد معامله منحل م. ب.” آیا خریدار هم می‌تواند از این شرط استفاده نماید و دعوی اعلام بطلان را به لحاظ تحقق شرط مذکور درخواست نماید؟ یا خیر؟ زیرا این شرط مفاداً به نفع فروشنده بوده و از قاعده فقهی”العقود تابعه للقصود” می توان نتیجه گرفت که فقط فروشنده می‌تواند دعوی اعلام انحلال و بطلان معامله را به لحاظ تحقق شرط فسخ بخواهد ؟ نظر هیات عالی ماهیت شرط فعل در قرارداد از جهت ایجاد ضمانت اجرای التزام خریدار به پرداخت ثمن معامله و غرض بایع از جعل آن (امکان انحلال عقد بیع به دلیل تخلف خریدار از وفای به عهد) ،فراهم نمودن امکان استرداد عین مال خودش م. ب. وبنابه مستفاد از مواد 219- 220- 224- 225- و 454 قانون مدنی، در صورت مقرر نمودن شرط انحلال عقد بیع و استرداد مبیع به فروشنده در صورت عدم پرداخت اقساط ثمن یا چک صادرشده ،عقد و شرط صحیح است و رای وحدت رویه شماره 810 مورخ 1400/03/04 هیات عمومی دیوان عالی کشور موید این معناست که حتی عدم اطلاع خریدار دوم از شرط مندرج در قرارداد مابین فروشنده و خریدار اول ،موجب بی‌اثر شدن شرط و زوال حق مالک اولیه (فروشنده اولیه) نسبت به‌عین مال نخواهد بود در فرضی که شرط را شرط فاسخ در نظر بگیریم به‌طوری‌که طرفین چنین قصد و اراده نموده باشند که به‌محض برگشت خوردن چک که از بابت ثمن معامله صادر و تحویل بایع شده، عقد بیع منحل و منفسخ گردیده، در این صورت نیز شرط و عقد صحیح هستند و نظریه‌های مشورتی به شماره‌های 7/7111 مورخ 25/10/86 و 7/185 مورخ 9/2/92 در جهت تائید صحت شرط فاسخ در فرض سوال ،موید این معناست. نظر اتفاقی موضوع در نشست قضایی استان قزوین/ شهر بوئین زهرا مورخ 1391/02/04 به نوعی مورد بررسی قرار گرفته اما به طور خلاصه در قانون مدنی از شروط انفساخ قراردادی نصی نداریم و مقنن فقط انفساخ قانونی را در عقود لازم و جایز پذیرفته است مثل تلف قهری موضوع تملیک و تلف عین مستاجره قبل از قبض، تلف موضوع قرض قبل از تسلیم، مرگ و حجر طرفین در عقود جایز ولی ب. ت. ب. عمومات قانون مدنی و ماده 10 قانون مدنی که قراردادهای خصوصی نافذ مگر این‌که مغایر نص صریح قانون باشد. درج و جعل شرط انفساخ ناشی از دو اراده بوده و با انقضای مهلت معهود که جنبه وصفی داشته و موضوعیت هم دارد عقد قهراً و بدون اعلام اراده طرفین یا احدی از آن منفسخ است و مبیع در ید خریدار امانی بوده و چنان‌چه خریدار معاملات بعد از تخلف نماید تابع معاملات فضولی است.شرط ذکر شده در پرسش از نوع شرط نتیجه ی معلق و منفی است و با هیچ یک از شروط باطل و مبطل تطبیق ندارد و ب. ت. ب. مفاد مواد 10 و 234 قانون مدنی چنین شرطی صحیح است و برای انحلال قرارداد نیاز به اعمال اراده ی انشایی وجود ندارد؛ به علاوه تعلیق شرط انفساخ نیز ضرری به صحت عقد وارد نمی کند زیرا شرط عرفا التزام جداگانه ای است و آثار و توابع خاص خود را دارد؛ به همین جهت قائلین به بطلان عقد معلق، شرط معلق را صحیح دانسته اند. به نظر می‌رسد فرض سوال از موضوع ماده 399 قانون مدنی خارج است و فروشنده نیز در صورت تخلف مشتری از پرداخت ثمن در مهلت تعیین شده، خیار فسخ نخواهد داشت بلکه صرفاً می‌تواند به حاکم مراجعه و الزام مشتری به پرداخت ثمن را مطالبه کند زیرا: 1) شرط مقرر و مهلت تعیین شده برای پرداخت ثمن توسط مشتری باعث خروج موضوع از ماده 402 قانون مدنی شده است زیرا در ماده 402 قانون مدنی، برای اعمال خیار تاخیر ثمن قید شده که برای تادیه ثمن متبایعین اجلی معین نشده باشد، در حالی‌که در فرض سوال برای تادیه ثمن، اجل و مهلت خاصی مقرر شده است. بنابراین، ب. ت. ب. نص صریح ماده 395 قانون مدنی «اگر مشتری ثمن را در موعد مقرر تادیه نکند، بایع حق خواهد داشت که بر طبق مقررات راجع به خیار تاخیر ثمن، معامله را فسخ کند یا از حاکم اجبار مشتری را به تادیه ثمن بخواهد».

موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 4

موارد مرتبط 102

آرای مرتبط 40

نظریات مشورتی 17

مواد مرتبط 5

دکترین 40

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین