Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.
نظریهٔ مشورتی

نظر مشورتی 7/95/1721 مورخ 1395/07/24 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص احتساب ایام بازداشتی قبلی در میزان مجازات با اصلاحات و الحاقات بعدی

سبدِ من

#اداره_کل #مجازات #حبس #قانون_آیین_دادرسی_کیفری #تبدیل_مجازات #تعزیر #محکومیت #اصلاح_قانون #بازداشت #اجرای_حکم #جزای_نقدی #مجوز_قانونی #بیمار #بیماری #افساد_فی‌الارض #مواد_مخدر #قاضی_اجرای_احکام #اجرای_مجازات #مجازات_اعدام #تشخیص #قصاص #دیه #مرتکب #مفسد_فی‌الارض #قاضی_اجرای_احکام_کیفری #زندان #حد #احتساب_ایام_بازداشت_قبلی #مجازات_تعزیری #رأی_قطعی #عفو #احتساب #بازداشتی #قضاییه #تعزیری #حبس_ابد #اعدام #محکوم #صورت #جرایم #ولی #تعویق #بزه #دلالت #مقنن #نظریه‌مشورتی

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: آیا ایام حبسِ سپری‌شده در اجرای حکم قطعی، در صورت تبدیل مجازات قابل احتساب است؟

پاسخ: مجوز قانونی برای احتساب ایام حبسِ سپری‌شده در اجرای حکم قطعی پس از تبدیل مجازات وجود ندارد.

به زبانِ ساده

این نظر درباره محاسبه مدت حبس، بیماری محکوم به حبس ابد و ماهیت اعدام در قانون مبارزه با مواد مخدر است. مدت بازداشت پیش از اجرای حکم با حبس تحمل‌شده پس از اجرای حکم تفاوت دارد؛ در صورت بیماری نیز ممکن است اجرای مجازات به تعویق بیفتد. متن پاسخ درباره ماهیت اعدام را بازدارنده می‌داند، اما ادامه استدلال در سند ناقص است.

چه کسی: نظر مشورتی را اداره کل حقوقی قوه قضائیه صادر کرده است؛ پرسش‌کننده و طرفین پرونده در متن مشخص نیستند.

چگونه: نظر، سه موضوع را جداگانه بررسی کرده است: تفاوت بازداشت پیش از اجرای حکم با حبس تحمل‌شده، مقررات مربوط به بیماری محکوم و ماهیت مجازات اعدام مقرر در قانون مبارزه با مواد مخدر.

چرا مهم است: این نظر برای قضات اجرای احکام، محکومان و وکلای کیفری در محاسبه حبس و رسیدگی به بیماری محکومان اهمیت دارد.

قوانینِ مرتبط: قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، ماده ۲۷؛ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، مواد ۵۰۲، ۵۲۲ و ۵۲۹ تبصره ۱؛ قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر

مفاهیمِ حقوقی: احتساب ایام بازداشت، اجرای حکم قطعی، تبدیل مجازات، حبس ابد، بیماری محکوم، تعویق اجرای مجازات، مجازات اعدام، مجازات بازدارنده

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

آیا مدت بازداشت پیش از اجرای حکم قطعی با حبس تحمل‌شده در اجرای حکم قطعی یکسان است؟

خیر؛ این دو متفاوت‌اند.

آیا حبس تحمل‌شده در اجرای حکم قطعی، پس از تبدیل مجازات به مجازات مناسب، قابل احتساب است؟

پس از تبدیل، مجوز قانونی برای احتساب آن وجود ندارد؛ ولی هنگام تبدیل باید میزان حبس تحمل‌شده لحاظ شود.

اگر محکوم به حبس ابد بیمار باشد، چه اقدامی ممکن است؟

در شرایط گفته‌شده، اجرای مجازات به تعویق می‌افتد و ضابطه‌ای برای تبدیل حبس ابد به مجازات دیگر وجود ندارد.

آیا اعدام مقرر در قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر حد است؟

خیر؛ متن آن را مجازات بازدارنده می‌داند.

کلیدواژه‌ها: احتساب ایام بازداشت، مجازات حبس، حکم قطعی، قانون آیین دادرسی کیفری، تبدیل مجازات

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

1- احتساب ايام بازداشتي قبلي موضوع ماده 27 قانون مجازات اسلامي 1392 و تبصره 1 ماده 529 قانون آيين دادرسي كيفري 1392، مربوط به بازداشت قبل از اجراي حكم قطعي است؛ در حاليكه مفروض سؤال، محاسبه حبسي است كه محكومعليه در اجراي حكم قطعي متحمل شده است و اين دو با هم متفاوت است و در دومي مجوزي براي احتساب ايام محكوميت قبلي متحملشده در قانون وجود ندارد لذا در اجراي ماده 502 قانون آيين دادرسي كيفري 1392 اگرچه قطعا قاضي رسيدگيكننده در هنگام تبديل مجازات حبس به مجازات مناسب حال متهم، ميزان مجازات حبس قبلي را كه متهم تحمل كرده است، بايد لحاظ نمايد، ولي پس از تبديل مجازات، مجوز قانوني براي احتساب آن وجود ندارد. 2- در مورد محكوميت به حبس ابد، چنانچه محكوم بيمار باشد، قاضي اجراي احكام كيفري طبق ماده 522 قانون آيين دادرسي كيفري عمل ميكند و چنانچه امكان معالجه او در زندان يا خارج از آن نباشد و ادامه حبس موجب تشديد بيماري يا تأخير در بهبودي وي شود، قاضي اجراي احكام طبق ماده 502 قانون مذكور، اجراي مجازات را به تعويق مياندازد و ضابطهاي براي تبديل حبس ابد به مجازات مناسب ديگر نيست. 3- ماهيت مجازات« اعدام» مندرج در قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر، حد نيست؛ زيرا ب. ت. ب. مرجع تصويب اين قانون كه مجمع تشخيص مصلحت نظام است، برقراري اين مجازات به منظور حفظ نظم و مراعات مصلحت اجتماع در قبال تخلف از مقررات و نظامات دولتي است و از نوع بازدارنده است. گر چه در قانون مجازات اسلامي 1392 عبارت « بازدارنده» نيامده است، امّا ب. ت. ب. ماده 18 آن در تعريف تعزير: تعزير مجازاتي است كه مشمول عنوان حد، قصاص يا ديه نيست و به موجب قانون در موارد ارتكاب محرمات شرعي يا نقض مقررات حكومتي تعيين و اعمال مي گردد؛ بنابراين جايگزين عنوان« مجازات بازدارنده» در قانون جديد « تعزير حكومتي» است. مضافاً به اينكه ماده 9 قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر، مرتكب بزه موضوع بند 4 ( همين ماده) را در حكم مفسد في الارض محسوب نموده كه نفس اين تصريح و استثناء، خود دلالت بر عدم اعتقاد مقنن بر شمول حكم افساد في الارض بر مصاديق اعدام مقرر در ساير مواد قانون مذكور دارد. بنابراين تبديل مجازات تعزيري مذكور در فرض سؤال (15 سال حبس)، در اجراي ماده 502 قانون آيين دادرسي كيفري در صورت وجود شرايط قانوني، بلااشكال است.0 نظریه مشورتی شماره 7/95/1721 مورخ 1395/07/24 موضوع این استعلام بررسی شرایط تبدیل مجازات حبس به جزای نقدی و وضعیت‌های خاص مانند حبس ابد و اعدام است. در پاسخ به پرسش اول، اداره کل حقوقی قوه قضاییه اعلام کرده که در تبدیل مجازات حبس به جزای نقدی، احتساب ایام بازداشت قبلی امکان‌پذیر نیست و پس از تبدیل، مجوز قانونی برای محاسبه ایام محکومیت قبلی وجود ندارد. در پاسخ به پرسش دوم، درباره محکومیت به حبس ابد، اگر محکوم بیمار باشد و ادامه حبس بیماری را تشدید کند، قاضی می‌تواند اجرای مجازات را به تعویق اندازد، اما هیچ ضابطه‌ای برای تبدیل حبس ابد به مجازات دیگر وجود ندارد. همچنین، در خصوص اعدام، اداره کل حقوقی تصریح کرده که مجازات اعدام در قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر به عنوان مجازات تعزیری در نظر گرفته نمی‌شود و تبدیل مجازات تعزیری در صورت وجود شرایط قانونی بدون اشکال است. این نظرات بر اساس مواد 502 و 522 قانون آیین دادرسی کیفری و ماده 9 قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر ارائه شده‌اند. تاریخ نظریه: 1395/07/24 شماره نظریه: 7/95/1721 شماره پرونده: 59-861/1-295 برابر ذیل ماده 502 قانون آیین دادرسی کیفری چنانچه در جرائم تعزیری امیدی به بهبودی بیمار نباشد قاضی اجرای احکام پرونده را برای تبدیل به مجازات مناسب دیگر با در نظر گرفتن نوع بیماری و مجازات به مرجع صادر کننده رأی قطعی ارسال می کند حال بفرمائید: 1- اگر مجازات حبس مدت دار تبدیل به جزای نقدی با استناد به مواد 502 - 515 و 529 قانون آیین دادرسی کیفری و 27 و29 قانون مجازات اسلامی گردد جزای نقدی از روز اول بازداشت م. ع. محاسبه می‌گردد و یا از روز صدور دادنامه تبدیل مجازات- به عبارت دیگر م. ع. باید جزای نقدی را بپردازد آزاد شود و یا خیر با احتساب ایام بازداشت آزاد می‌گردد؟ 2- تبدیل مجازات در مواردی که م. ع. ب. حبس ابد محکوم گردیده چگونه محاسبه می‌شود؟ ب. ت. ب. نص صریح قانون که اشاره به جرائم تعزیری دارد اگر حکم اولیه اعدام یوده و با شمول عفو به حبس ابد و یا 15 سال تقلیل پیدا کرده باشد و از آنجا که اعدام جزء جرائم تعزیری نمی‌باشد و به صراحت در قانون اصلاح مبارزه با مواد مخدر به عنوان مثال ماده 9 آن افساد فی الارض تشخیص داده شده و بر اساس احکام اسلام یکی از حدود الهی است آیا در چنین شرایطی هم تبدیل مجازات قانونی م. ب. و یا خیر؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: 1- احتساب ایام بازداشتی قبلی موضوع ماده 27 قانون مجازات اسلامی 1392 و تبصره 1 ماده 529 قانون آیین دادرسی کیفری 1392، مربوط به بازداشت قبل از اجرای حکم قطعی است؛ در حالیکه مفروض سوال، محاسبه حبسی است که م. ع. د. اجرای حکم قطعی متحمل شده است و این دو با هم متفاوت است و در دومی مجوزی برای احتساب ایام محکومیت قبلی متحمل‌شده در قانون وجود ندارد لذا در اجرای ماده 502 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 اگرچه قطعا قاضی رسیدگی‌کننده در هنگام تبدیل مجازات حبس به مجازات مناسب حال متهم، میزان مجازات حبس قبلی را که متهم تحمل کرده است، باید لحاظ نماید، ولی پس از تبدیل مجازات، مجوز قانونی برای احتساب آن وجود ندارد. حفظ نظم و مراعات مصلحت اجتماع در قبال تخلف از مقررات و نظامات دولتی است و از نوع بازدارنده است. گر چه در قانون مجازات اسلامی 1392 عبارت « بازدارنده» نیامده است، امّا ب. ت. ب. ماده 18 آن در تعریف تعزیر: تعزیر مجازاتی است که مشمول عنوان حد، قصاص یا دیه نیست و به موجب قانون در موارد ارتکاب محرمات شرعی یا نقض مقررات حکومتی تعیین و اعمال می‌گردد؛ بنابراین جایگزین عنوان« مجازات بازدارنده» در قانون جدید « تعزیر حکومتی» است. مضافاً به اینکه ماده 9 قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر، مرتکب بزه موضوع بند 4 (همین ماده) را در حکم مفسد فی الارض محسوب نموده که نفس این تصریح و استثناء، خود دلالت بر عدم اعتقاد مقنن بر شمول حکم افساد فی الارض بر مصادیق اعدام مقرر در سایر مواد قانون مذکور دارد. بنابراین تبدیل مجازات تعزیری مذکور در فرض سوال (15 سال حبس)، در اجرای ماده 502 قانون آیین دادرسی کیفری در صورت وجود شرایط قانونی، بلااشکال است.

موارد مرتبط 105

آرای مرتبط 9

نظریات مشورتی 40

نشست‌های قضایی 15

مواد مرتبط 4

مقرراتِ مرتبط 4

دکترین 32

نکته‌های مرتبط 1

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین