Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.
رأی خلاصه جریان پرونده ش. به مدیرعاملی س.ع. و با وکالت الف. م. و الف. ش. د. ب. ط. ش. به خواسته 1- اعلام بطلان قرارداد شماره ... مورخ 1391/2/12 م. ب. 50100000 ریال 2- استرداد مبلغ دو میلیارد ریال و جبران خسارات وارده بر مبنای نرخ تورم بانک مرکزی و خسارات دادرسی تقدیم محاکم عمومی تهران نموده و توضیح داده است با انعقاد قرارداد شماره 14012- 1391/2/12 توافق می‌شود 14 مورد قطعات مورد نیاز شرکت خوانده که همه آن‌ها محصولات تولیدی در کشورهای خارجی می‌باشند به‌وسیله شرکت موکل تهیه و به شرکت خوانده فروخته شود از جمله شرایط مندرج در قرارداد مفاد ماده 10 م. ب. که بر اساس آن «موارد فورس ماژور فقط شامل زلزله، سیل و جنگ بوده و افزایش نرخ ارز و هرگونه مشکلات مرتبط با تحریم کالا از طرف کشورهای سازنده کالاهای موضوع قرارداد خارج از شمول فورس ماژور است.» متعاقب این قرارداد تلاش شرکت موکل برای تأمین و تحویل قطعات موضوع عقد بیع مؤثر واقع نشده و مشخص می‌شود کالاهای موردنظر مشمول شرایط تحریم جهانی اعمال شده علیه ایران بوده و هیچ امکانی برای ورود آن‌ها به کشور و سپس فروش و تحویل قطعات به خریدار (خوانده) وجود نداشته است (پیوست شماره 2) بدیهی است نتیجه این وضعیت چیزی جز غیرممکن بودن اجرای مفاد قرارداد و تسلیم مورد معامله به شرکت خوانده نبوده است. در مقابل شرکت خوانده با تمسک به مفاد ماده 10 قرارداد تنظیمی مبالغ چهارمیلیارد و پانصد میلیون ریال به‌عنوان وجه پیش‌پرداخت و دو میلیارد ریال دیگر از باب خسارات وارده به خود ناشی از عدم تسلیم قطعات موضوع معامله را با استفاده از دو فقره ضمانت‌نامه بانکی در ید خود به ترتیب با شماره‌های... صادر شده در بانک تجارت شعبه... شهرستان ساری از حساب شرکت موکل دریافت می‌کند این وجوه از تاریخ 1392/4/2 به حساب شرکت خوانده واریز و کارسازی شد. صحت این امر با استعلام از بانک مذکور محرز خواهد شد. اینک با امعان نظر به مفاد قرارداد و شرایط تحقق یافته ناشی از تحریم‌های بین‌المللی علیه کشور ایران موارد آتی بر رابطه تجاری شکل گرفته و اصل قرارداد تنظیم شده بین خواهان و خوانده حاکم م. ب.. الف- قرارداد بیع منعقد شده با شماره 14012- 1391/2/12 به دلایلی که به عرض می‌رسد محکوم به بطلان است. 1- قرارداد منعقد شده در ماده 10 مبتنی بر شرطی است که بر اساس آن مشروط‌علیه (خواهان) عملی را به‌عنوان تعهد، خارج از حوزه اقتدار خود می‌پذیرد (هرگونه مشکلات مرتبط با تحریم کالا از طرف کشورهای سازنده کالاهای موضوع قرارداد خارج از شمول فورس ماژور است) عدم اقتدار و اعمال اراده طرفین عقد و یا هر یک از آن‌ها برای ایفای تعهدات موجب می‌شود که شرط مندرج در ماده 10 که توأم با جهل است شرط فاسد بوده و مفسد عقد نیز م. ب. بنابراین به حکم قاعده فقهی «الشرط الفاسد مبطل للعقد»... و حکم مندرج در ماده 233 قانون مدنی قرارداد منعقده باطل خواهد بود. 2- شرایط تحریم‌ها وضعیتی را ایجاد نمود که شرکت موکل به هیچ نحوی قادر به تسلیم مبیع نباشد مهم‌تر آنکه هیچ‌یک از طرفین قرارداد نمی‌توانستند و امکانی برای تغییر شرایط و تسلیم یا تسلم نداشتند. لذا حسب مفاد ماده 348 قانون مدنی بیع چیزی که بایع و مشتری قدرت بر تسلیم و تسلم آن را ندارند اعم از اینکه این عدم قدرت از زمان عقد نیز وجود داشته باشد باطل است. بنابر آنچه بیان شد صدور حکم بر بطلان قرارداد شماره 14012- 1391/2/12 از محضر آن مقام محترم م. ا.. ب- به شرح معروض شرکت خوانده علاوه بر مبلغ پیش‌پرداخت خود (که البته خود شرح دیگری داشته و به موقع به آن پرداخته خواهد شد) مبلغ دو میلیارد ریال، معادل دویست میلیون تومان از محل ضمانت‌نامه انجام تعهدات به شماره 90631414-1391/2/26 صادر شده در بانک تجارت شعبه... ساری از حساب شرکت موکل را از تاریخ 1392/4/2 وصول نمود اما با لحاظ باطل بودن عقد موضوع قرارداد شماره 14012- 1391/2/12 این اقدام خوانده به مفهوم دارا شدن بدون علت است و به دلایل ذیل نادرست م. ب.. 1- از نظر حفظ نظم اجتماعی و احترام به حقوق افراد، هیچ‌کس نمی‌تواند بدون علت به زیان دیگری دارا شود (دکتر … حقوق مدنی جلد 2، ص 353) 2- این دریافت خوانده در اثر یک عقد معاوضی باطل م. ب. و فرقی نخواهد داشت که طرفین یا یکی از آن‌ها عالم و یا جاهل به بطلان معامله باشد زیرا موجب عدم استحقاق به گرفتن این وجوه عدم تحقق معامله است و در نتیجه آن، خوانده ملتزم به ردّ مال مزبور می‌گردد که در اصطلاح فقهی آن را ضمان مقبوض به عقد معاوضی فاسد گویند. (دکتر … حقوق مدنی، جلد 2 ص 355) 3- به استناد حکم مندرج در ماده 366 قانون مدنی «هرگاه کسی به بیع فاسد مالی را قبض کند باید آن را به صاحبش رد نماید و اگر تلف یا نقض شود ضامن عین و منافع آن خواهد بود» و درخواست طبق خواسته را نموده‌اند. شعبه 27 دادگاه عمومی تهران پس از دستور تعیین وقت... با حضور وکلای خواهان و نماینده حقوقی شرکت خوانده تشکیل و وکیل خواهان اظهار داشته، خواسته اعلام بطلان قرارداد است چون عملاً اجرای قرارداد میسر نیست و قصد و رضای طرفین مخدوش می‌شود و جهل به عوضین رخ داده است و عدم انتقال از سوی خواهان به لحاظ عدم امکان تملک آن و نماینده خ. ا. د. که عدم انجام کار را که از علل بطلان نمی‌دانیم و شرط فاسد هم که حاصل نشد و در لایحه تقدیمی توضیح دادم. دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و طی دادنامه 000193 مورخ 1393/3/31 این چنین مبادرت به صدور رأی نموده است اولاً ب. ت. ب. ماده 463 قانون آیین دادرسی مدنی متأسفانه شرط داوری در داوری داخلی استقلال وجودی ندارد و با وصف ماده 11 قرارداد بین طرفین که ناظر بر حل اختلاف از طریق داوری است از این حیث که شرط جزئی از پیکره کلی عقد است و در صورت بطلان عقد شرط نیز باطل می‌شود از حیث صلاحیت دادگاه ذی‌صلاح است لیکن ماهیت منعقده بین طرفین صحیحاً به وجود آمده است و در مورد اجزاء موجود قرارداد توافق با جزئیات ذکر شده است و مهر و امضاء شرکت خواهان ذیل قرارداد تردیدی در قصد آنان با امضاء ذیل قرارداد محرز می‌گردد و اظهاراتی چون مخدوش بودن قصد و رضا فاقد مفهوم حقوقی است چه آنکه قصد و رضا امری بسیط هستند و از طرفی اظهارات وکیل خواهان به اینکه امکان عملی اجرای قرارداد میسر نیست خودش مبین آن است که تعهد از قرارداد حاصل شده است که اکنون ادعای عدم امکان اجرا می‌شود درحالی‌که اگر قرارداد باطل باشد اساساً تعهد حاصل نمی‌شود تا بررسی کنیم که اجرای تعهد میسر است یا خیر؟ دادگاه با عنایت به اصل صحت و لزوم قراردادها و با استناد به مواد 10، 219 و 231 قانون مدنی حکم بر بطلان دعوی نخست خواهان صادر و اعلام می‌نماید و در مورد جزء دوم خواسته خواهان اولاً تا قبل از اعلام انحلال عقد استرداد مبلغ میسر نیست و ثانیاً این جزء از خواسته ب. ت. ب. شرط داوری مندرج در ماده 11 قرارداد خارج از صلاحیت دادگاه است و به استناد مواد 454 و 2 از قانون آیین دادرسی مدنی قرار رد جزء دوم خواسته خواهان صادر و اعلام می‌گردد. خواهان ظرف مهلت مقرر پس از اتمام مدت تجدیدنظرخواهی دادخواست فرجامی تقدیم که پس از طی تشریفات قانونی پرونده به دیوان‌عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع شده است، دادخواست فرجامی به هنگام شور قرائت خواهد شد. رأی شعبه دیوان عالی کشور ایراد موجه و مؤثری بر دادنامه فرجام‌خواسته به شماره 000193 مورخ 1393/3/31 شعبه 27 دادگاه عمومی تهران که موجبات نقض آن را فراهم آورده به عمل نیامده است و ن. ب. ا. رأی مطابق قانون و دلایل موجود در پرونده صادر گردیده، مستنداً به ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی با رد فرجام‌خواهی رأی مذکور نتیجتاً ابرام و پرونده اعاده می‌شود. مستشار و عضو معاون شعبه 18 دیوان‌عالی کشور شمس- عمرانی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی (1)-اثر توافق بر خروج برخی موارد از فورس ماژور(2)- وضعیت شرط داوری در فرض بطلان قرارداد در تاریخ 9 اسفند 1393، دادگاه عمومی تهران به موضوعی رسیدگی کرد که خواسته آن شامل اعلام بطلان قراردادی به تاریخ 12 اردیبهشت 1391 و استرداد مبلغ دو میلیارد ریال به همراه خسارات وارده بود. خواهان به دلیل تحریم‌های بین‌المللی و با استناد به ماده 10 قانون مدنی (شرط فاسد) و ماده 348 (عدم قدرت تسلیم)، درخواست بطلان قرارداد را مطرح نمود. در مقابل، خوانده با استناد به مفاد قرارداد و دریافت وجوه پیش‌پرداخت، ادعای عدم بطلان آن را ارائه کرد. <br>دادگاه در رای خود به این نتیجه رسید که قرارداد به دلیل وجود شرط فاسد و عدم امکان اجرای آن، بطلان ندارد و خواسته استرداد وجه نیز به دلیل عدم اعلام انحلال عقد و عدم صلاحیت دادگاه رد شد. پس از صدور رای، خواهان درخواست فرجام‌خواهی کرد که دیوان عالی کشور پس از بررسی پرونده و عدم وجود ایراد قانونی، رای دادگاه عمومی را مطابق با قانون و دلایل موجود تایید و پرونده را اعاده کرد. این تصمیم بر اساس ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی صادر گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/12/09 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: ( 1 )- چنانچه طرفین توافق کرده باشند که تحریم کالا توسط شرکت سازنده علیه ایران نمی تواند از موارد فورس ماژور باشد این توافق معتبر و عقد صحیح است. ( 2 )- در داوری های داخلی، شرط داوری، استقلال وجودی ندارد و از این حیث که شرط جزئی از پیکره ی کلی عقد است در صورت بطلان عقد، شرط نیز باطل می‌شود و رسیدگی به اختلافات در صلاحیت دادگاه عمومی است. رای خلاصه جریان پرونده ش. به مدیرعاملی س.ع. و با وکالت الف. م. و الف. ش. د. ب. ط. ش. به خواسته 1 - اعلام بطلان قرارداد شماره... مورخ 1391/02/12 م. ب. 50100000 ریال 2 - استرداد مبلغ دو میلیارد ریال و جبران خسارات وارده بر مبنای نرخ تورم بانک مرکزی و خسارات دادرسی تقدیم محاکم عمومی تهران نموده و توضیح داده است با انعقاد قرارداد شماره 14012 - 1391/02/12 توافق می‌شود 14 مورد قطعات مورد نیاز شرکت خوانده که همه آن‌ها محصولات تولیدی در کشورهای خارجی می‌باشند به‌وسیله شرکت موکل تهیه و به شرکت خوانده فروخته شود از جمله شرایط مندرج در قرارداد مفاد ماده 10 م. ب. که بر اساس آن «موارد فورس ماژور فقط شامل زلزله، سیل و جنگ بوده و افزایش نرخ ارز و هرگونه مشکلات مرتبط با تحریم کالا از طرف کشورهای سازنده کالاهای موضوع قرارداد خارج از شمول فورس ماژور است.» متعاقب این قرارداد تلاش شرکت موکل برای تامین و تحویل قطعات موضوع عقد بیع موثر واقع نشده و مشخص می‌شود کالاهای موردنظر مشمول شرایط تحریم جهانی اعمال شده علیه ایران بوده و هیچ امکانی برای ورود آن‌ها به کشور و سپس فروش و تحویل قطعات به خریدار (خوانده) وجود نداشته است (پیوست شماره 2 ) بدیهی است نتیجه این وضعیت چیزی جز غیرممکن بودن اجرای مفاد قرارداد و تسلیم مورد معامله به شرکت خوانده نبوده است. در مقابل شرکت خوانده با تمسک به مفاد ماده 10 قرارداد تنظیمی مبالغ چهارمیلیارد و پانصد میلیون ریال به‌عنوان وجه پیش‌پرداخت و دو میلیارد ریال دیگر از باب خسارات وارده به خود ناشی از عدم تسلیم قطعات موضوع معامله را با استفاده از دو فقره ضمانت‌نامه بانکی در ید خود به ترتیب با شماره‌های... صادر شده در بانک تجارت شعبه... شهرستان ساری از حساب شرکت موکل دریافت می‌کند این وجوه از تاریخ 1392/04/02 به حساب شرکت خوانده واریز و کارسازی شد. صحت این امر با استعلام از بانک مذکور محرز خواهد شد. اینک با امعان نظر به مفاد قرارداد و شرایط تحقق یافته ناشی از تحریم‌های بین‌المللی علیه کشور ایران موارد آتی بر رابطه تجاری شکل گرفته و اصل قرارداد تنظیم شده بین خواهان و خوانده حاکم م. ب.. الف- قرارداد بیع منعقد شده با شماره 14012 - 1391/02/12 به دلایلی که به عرض می‌رسد محکوم به بطلان است. 1 - قرارداد منعقد شده در ماده 10 مبتنی بر شرطی است که بر اساس آن مشروط‌علیه (خواهان) عملی را به‌عنوان تعهد، خارج از حوزه اقتدار خود می‌پذیرد (هرگونه مشکلات مرتبط با تحریم کالا از طرف کشورهای سازنده کالاهای موضوع قرارداد خارج از شمول فورس ماژور است) عدم اقتدار و اعمال اراده طرفین عقد و یا هر یک از آن‌ها برای ایفای تعهدات موجب می‌شود که شرط مندرج در ماده 10 که توام با جهل است شرط فاسد بوده و مفسد عقد نیز م. ب. بنابراین به حکم قاعده فقهی «الشرط الفاسد مبطل للعقد»... و حکم مندرج در ماده 233 قانون مدنی قرارداد منعقده باطل خواهد بود. بنابر آنچه بیان شد صدور حکم بر بطلان قرارداد شماره 14012 - 1391/02/12 از محضر آن مقام محترم م. ا.. ب- به شرح معروض شرکت خوانده علاوه بر مبلغ پیش‌پرداخت خود (که البته خود شرح دیگری داشته و به موقع به آن پرداخته خواهد شد) مبلغ دو میلیارد ریال، معادل دویست میلیون تومان از محل ضمانت‌نامه انجام تعهدات به شماره 90631414 - 1391/02/26 صادر شده در بانک تجارت شعبه... ساری از حساب شرکت موکل را از تاریخ 1392/04/02 وصول نمود اما با لحاظ باطل بودن عقد موضوع قرارداد شماره 14012 - 1391/02/12 این اقدام خوانده به مفهوم دارا شدن بدون علت است و به دلایل ذیل نادرست م. ب.. شعبه --- دادگاه عمومی تهران پس از دستور تعیین وقت... با حضور وکلای خواهان و نماینده حقوقی شرکت خوانده تشکیل و وکیل خواهان اظهار داشته، خواسته اعلام بطلان قرارداد است چون عملا اجرای قرارداد میسر نیست و قصد و رضای طرفین مخدوش می‌شود و جهل به عوضین رخ داده است و عدم انتقال از سوی خواهان به لحاظ عدم امکان تملک آن و نماینده خ. ا. د. که عدم انجام کار را که از علل بطلان نمی‌دانیم و شرط فاسد هم که حاصل نشد و در لایحه تقدیمی توضیح دادم. دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و طی دادنامه --- مورخ 1393/03/31 این چنین مبادرت به صدور رای نموده است اولا ب. ت. ب. ماده 463 قانون آیین دادرسی مدنی متاسفانه شرط داوری در داوری داخلی استقلال وجودی ندارد و با وصف ماده 11 قرارداد بین طرفین که ناظر بر حل اختلاف از طریق داوری است از این حیث که شرط جزئی از پیکره کلی عقد است و در صورت بطلان عقد شرط نیز باطل می‌شود از حیث صلاحیت دادگاه ذی‌صلاح است لیکن ماهیت منعقده بین طرفین صحیحا به وجود آمده است و در مورد اجزاء موجود قرارداد توافق با جزئیات ذکر شده است و مهر و امضا شرکت خواهان ذیل قرارداد تردیدی در قصد آنان با امضا ذیل قرارداد محرز می‌گردد و اظهاراتی چون مخدوش بودن قصد و رضا فاقد مفهوم حقوقی است چه آنکه قصد و رضا امری بسیط هستند و از طرفی اظهارات وکیل خواهان به اینکه امکان عملی اجرای قرارداد میسر نیست خودش مبین آن است که تعهد از قرارداد حاصل شده است که اکنون ادعای عدم امکان اجرا می‌شود درحالی‌که اگر قرارداد باطل باشد اساسا تعهد حاصل نمی‌شود تا بررسی کنیم که اجرای تعهد میسر است یا خیر؟ دادگاه با عنایت به اصل صحت و لزوم قراردادها و با استناد به مواد 10 ، 219 و 231 قانون مدنی حکم بر بطلان دعوی نخست خواهان صادر و اعلام می‌نماید و در مورد جزء دوم خواسته خواهان اولا تا قبل از اعلام انحلال عقد استرداد مبلغ میسر نیست و ثانیا این جزء از خواسته ب. ت. ب. شرط داوری مندرج در ماده 11 قرارداد خارج از صلاحیت دادگاه است و به استناد مواد 454 و 2 از قانون آیین دادرسی مدنی قرار رد جزء دوم خواسته خواهان صادر و اعلام می‌گردد. خواهان ظرف مهلت مقرر پس از اتمام مدت تجدیدنظرخواهی دادخواست فرجامی تقدیم که پس از طی تشریفات قانونی پرونده به دیوان‌عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع شده است، دادخواست فرجامی به هنگام شور قرائت خواهد شد. رای شعبه دیوان عالی کشور ایراد موجه و موثری بر دادنامه فرجام‌خواسته به شماره 000193 مورخ 1393/03/31 شعبه --- دادگاه عمومی تهران که موجبات نقض آن را فراهم آورده به عمل نیامده است و ن. ب. ا. رای مطابق قانون و دلایل موجود در پرونده صادر گردیده، مستندا به ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی با رد فرجام‌خواهی رای مذکور نتیجتا ابرام و پرونده اعاده می‌شود. مستشار و عضو معاون شعبه --- دیوان‌عالی کشور

موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 4

موارد مرتبط 88

آرای مرتبط 40

مواد مرتبط 7

مقرراتِ مرتبط 1

دکترین 40

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین