اثر مفارقت جسمانی زوجین بر احراز عسرو حرج زوجه

رأی خلاصه جریان پرونده خلاصه جریان پرونده: خواهن خانم س. ا. س. د. ب. ط. اقای ا. ز. به خواسته طلاق به دلیل تخلف زوج از بند ۸ شرط ب ضمن عقد سند نکاحیه با انضمام رونوشت شناسنامه و رونوشت سند نکاحیه شماره ۵۱۸۷۸۸ مورخ ۱۳۸۵/۵/۲۶ دفتر رسمی ازدواج شماره ۲۱ نیشابور در محاکم خانواده *مطرح نموده و زوجه در متن دادخواست مرقوم دانسته حاصل ازدواج با خوانده فرزند پسری ۱۱ ساله به نام ط. م. ب.. و زوج مدت بیش از یک سال است.که بدون عذر موجه کانون مشترک زندگی را ترک نموده و از پرداخت نفقه و حقوق واجبه امتناع می نماید. و از انجاییکه اقدامات نامتعارف خوانده منطبق با بند ۸ شرط ب ضمن عقد سند نکاح است.و صدور حکم طلاق با بذل یک سکه از مهریه تحت استدعاست و جهیزیه ام را دریافت نموده و حضانت با زوجه است.و نفقه خود را بذل می کنم پرونده بابت رسیدگی به شعبه *ارجاع شده اقای ح. خ. وکالت خود از جانب زوجه خواهان را با ارسال لایحه ای به شماره ۲۸۲ مورخ ۱۴۰۰/۸/۲۲ اعلام داشته است.و خانم پ. ب. وکالت خود از جانب خوانده را با ارسال لایحه شماره ۳۳۹۲ مورخ ۱۴۰۰/۸/۲۹ دفتر دادگاه اعلام کرده و دادگاه زوجین را به داوری جهت اصلاح ذاتب البین ارجاع نموده داور زوجه اقای س. ی. س. نظر به اصرار زوجه به طلاق دارد. جلسه رسیدگی اول دادگاه مورخ ۱۴۰۰/۸/۲۴ در وقت مقرر با حضور وکلای زوجین و شخص زوجه برگزار گردیده است.و قاضی مشاور نیز حضور دارند بدوا خواهان گفته خواسته ب. ش. د. تقدیمی است.۳ سال پیش رابطه نامشروع داشته و پسر ۱۱ ساله ام ایشان را و یک خانم را در خانه خودمان بدون لباس دیده بود و زوج به پرداخت نفقه من محکوم شده اند و به هیچ عنوان حاضر به زندگی نمی باشم و طلاق می خواهم و در ازای طلاق کل مهریه و از کلیه حقوق مالی است.خود صرفنظر می کنم و منزلی از مسکن مهر دارم. که خودم خریده ام وکیل زوجه گفته مستند طلاق عسر و حرج و ترک منزل است. و وکیل زوج جواب داده موکل رابطه نامشروع نداشته است.و ازدواج مجدد نکرده و برعکس زوجه رابطه نامشروع داشته و طی حکم قطعی به شلاق محکوم گردیده و محکوم به نفقه زوجه پرداخت گردیده و زوجه منزل مشترک را ترک کرده است.دادگاه دستور مطالبه پرونده های استنادی نفقه و تمکین را صادر نموده است.داور ز. ا. ع. ن. نظر به اصرار زوجه به طلاق داده است.و پرونده استنادی به کلاسه *مدنی واصل گردیده که زوج طی دادنامه ۸۶۶ صادره از شعبه *در قالب گزارش اصلاحی محکوم به پرداخت نفقه زوجه شده و زوج ملزم به تمکین منزل مشترک گردیده و قید شده که چنانچه زوجه از مراجعت به زندگی مشترک امتناع کند نفقه او ساقط است.و کارشناس مورخ ۹۹/۱۰/۲۷ تهیه مسکن با اثاث البیت را تایید نموده و زوجه ساکن منزل شده و لکن در ادامه تمکین زوجه بعد از سکونت زوجه در منزل مشترک زوجین اختلاف دارند و زوجه طی دادنامه شماره ۷۳۵ مورخ ۹۹/۵/۲۹ صادره از شعبه *به تمکین محکوم شده اند و دادنامه شماره ۱۲۰۱ صادره از دادگاه تجدیدنظر ان را تایید و قطعی نموده است.و نفقه زوجه در ایامی که در تمکین بوده وصول گردیده است.و دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و چنین رای صادر نموده اند. "درخصوص دادخواست خانم س. ا. س. با وکالت اقای ح. خ. به طرفیت همسرش اقای ا. ز. با وکالت خانم پ. ب. به خواسته صدورگواهی عدم امکان سازش موضوع تحقق شروط ضمن عقد نکاح بند۸ که در جلسه اول رسیدگی خواهان با افزایش جهت خواسته توضیح داده ۳ سال است.با زوج اختلاف دارد. و جدای از وی زندگی می کند و زوج به پرداخت نفقه محکوم شده و در اجرای احکام جهت دریافت نفقه زوج وی را اذیت کرده است.و هم اکنون از جهت ترک زندگی مشترک و ازدواج مجدد زوج و قاعده عسر و حرج تقاضای طلاق دارد. دادگاه با عنایت به مفاد دادخواست تقدیمی و محتویات پرونده اجرایی نفقه و تمکین به شماره *که زوجه به تمکین از زوج محکوم شده و نیز زوج به پرداخت نفقه زوجه پس از تمکین محکوم گردیده است.که علیرغم اقدامات متعدد در اجرای احکام مدنی زوجین سازش ننموده و حاضر به زندگی زیر یک سقف نشده و در مدت طولانی زوجین جدای از یکدیگر زندگی می نمایند و واحد مشاوره به موجب برگ ۱۳ پرونده نتوانسته بین طرفین اشتی و صلح برقرار نماید. و واحد مشاوره چنین مرقوم داشته حسب اظهارات زوجین روابط زناشویی بسیار درگیرانه و پرتنش و روابط فرا زناشویی و درگیری مکرر و عدم مسئولیت پذیری در قبال زندگی و بی اعتمادی و بی حرمتی نسبت به یکدیگر و سردی و جدایی عاطفی و جنسی بیشتر از سه سال از دلایل طلاق م. ب.. و تلاش دادگاه و داوران جهت مصالحه و تداوم زندگی به نتیجه نرسیده است.و زوجه اصرار بر طلاق دارد. و زوجه به دادگاه اعلام داشته ۳ سال پیش زوج رابطه نامشروع داشته و اختلاف از همانجا شروع شده است.و در ازای طلاق از کل مهریه و کلیه حقوق مالی خویش در ازای طلاق صرفنظر می نماید. و زوج و وکیل محترم وی با طلاق مخالفت نموده لیکن در برابر ادعای خ. م. ب. طلاق از خود دفاع موجهی به عمل نیاورده و توضیح داده زوج رابطه نامشروع نداشته و خود زوجه رابطه نامشروع داشته و از جهت رابطه نامشروع محکوم شده است.و دادنامه شماره *که به موجب ان زوجه از جهت رابطه نامشروع به شلاق محکوم شده است.و دادگاه محترم تجدیدنظر طی دادنامه شماره *رای بدوی را تایید نموده پیوست پرونده نموده و زوجه اعلام داشته یک منزل مسکن مهر دارد. که سند رسمی ان به نام خودش است.و ثمن ان را خود و پدرش پرداخت کرده است.و پدر زوجه در دادگاه حاضر شده اعلام داشته ثمن منزل مذکور را خود و دخترش پرداخت کرده است.و از ناحیه زوج و وکیل محترم وی دلیل و مدرکی مبنی بر اینکه تمام یا قسمتی از ثمن منزل مورد ادعا را زوج پرداخت کرده باشد. ارائه نگردیده است.که هم اکنون زوج در ازای طلاق خواهان ان باشد. و موارد مذکور جملگی دلالت بر کراهت و تنفر زوجه از زوج به نحوی که موجب اختلال در روابط زوجیت و امور زناشویی و دوری و افتراق زوجین از یکدیگر شده است.دارد. و هیج تلاش و کوششی در تغییر این حس درونی و نفسانی او و تبدیل ان به عشق و علاقه نسبت به زوج و مالا انصراف ایشان از طلاق موثر واقع نشده است.و ادامه این وضعیت به جهت اختلال در امور زناشویی و عدم امین اهداف ازدواج با فلسفه نکاح منافات دارد. لذا دوام زوجیت در شرایط حاکم و شقاق به وجود امده بین انان موجب حدوث وضعیت مشقت بار و تحمل ناپذیر تکلیف مالایطاق بوده که بی توجهی به ان ممکن است.موجب عصیان زوجه و ارتکاب او به گناه و معصیت گردد. از این رو در چنین شرایط و وضعیت به وجود امده زندگی برای زوجه سخت و دشوار و غیر قابل تحمل بوده و موجب عسر و حرج وی است.که موضوع منطبق بر ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی و قسمت اخیر تبصره الحاقی به ان بوده و به حکم قواعد فقهی ( لاحرج ) و ( لاضرر ) اعمال مقررات و قاعده فقهی ( الحاکم ولی الممتنع ) برای طلاق زوجه بلااشکال است.و لذا دادگاه به استناد ماده قانونی مذکور و ماده ۱۹۸ از قانون ایین دادرسی مدنی و مواد ۲۶ و ۲۹ و از قانون حمایت خانواده زوج را به طلاق زوجه به لحاظ عسر و حرج محکوم می نماید. نوع طلاق خلع است.و رعایت وجود شرایط صحت اجرای صیغه طلاق از جمله مواد ۱۱۳۴ و ۱۱۴۰ از قانون مدنی و ماده ۳۷ قانون حمایت خانواده بر عهده سردفتر محترم دفترخانه رسمی مجری صیغه طلاق م. ب.. همچنین در صورت امتناع زوج از طلاق زوجه ، سردفتر محترم دفترخانه رسمی طلاق به نمایندگی از دادگاه نسبت به اجرای صیغه طلاق اقدام خواهد کرد ضمنا ثبت طلاق منوط به ارائه گواهی وضعیت حمل از یکی از ازمایشگاههای معتبر شهرستان خواهد بود لازم به ذکر است.در راستای تکلیف قانونی ماده ۲۹ قانون حمایت خانواده: ۱- زوجه در ازای طلاق از کلیه مهریه و حقوق مالی خویش صرفنظر کرده است.و با اجرای صیغه طلاق هیج ادعایی علیه زوج ندارد. ۲- زوجه جهیزیه خود را در اختیار دارد. ۳- زوجه به دادگاه اعلام داشته در حال حاضر فاقد حمل است. ۴- حضانت فرزند مشترک به نام ط. ۱۱ ساله با زوج است.و خود زوج نفقه طفل را تامین می کند و در خصوص ملاقات فرزند مشترک زوجه جداگانه اقدام کرده است.مطابق با همان پرونده عمل خواهد شد. رای صادره حضوری ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظر خواهی در محاکم تجدیدنظر همین استان م. ب.. ضمنا اجرای رای با قطعی شده دادنامه یعنی ابلاغ رای فرجامی یا انقضای مهلت فرجام خواهی خواهد بود و نیز مدت اعتبار حکم صادره جهت اجرای ان برای تسلیم به دفتر رسمی ازدواج و طلاق ۶ ماه از تاریخ ابلاغ رای قطعی یا قطعی شدن رای م. ب.. چنانچه در این مدت اقدام نگردد. ، رای صادره از درجه اعتبار ساقط و قابلیت اجرای را نخواهد داشت.ضمنا دادگاه تحقق شروط ضمن عقد نکاح را محرز ندانسته است.چه اینکه از ناحیه زوجه و وکیل محترم وی دلیل و مدرکی بر اثبات اینکه زوج ازدواج مجدد نموده به دادگاه ارائه نگردیده است.و از طرف دیگر زوج زندگی مشترک را ترک نکرده بلکه زوجین به علت اختلاف خانوادگی بنا به مراتب فوق جدا از یکدیگر زندگی می کنند. " با ابلاغ دادنامه مذکور وکیل زوج از ان تجدیدنظر خواهی نموده اند و پرونده بابت رسیدگی به شعبه *ارجاع شده است.و دادگاه تجدیدنظر طی صدور دادنامه شماره ۴۰۶۸ مورخ ۱۴۰۰/۱۰/۲۸ به لحاظ عدم احراز عسر و حرج دادنامه تجدیدنظر خواسته را نقض و حکم به رد دعوی خواهان صادر نموده اند و وکیل زوجه پس از ابلاغ به طرفین از ان فرجام خواسته است.پرونده پس از وصول به دیوان عالی کشور بابت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردید.لوایح زوجین و اوراق پرونده و گزارش تنظیمی هنگام شور قرائت می گردد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. م. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره ۴۰۲۸ فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد: رأی متن رأی رای شعبه ن. ب. ا. زوجین به مفارقت خود از یکدیگر به مدت دو سال اقرار و اذعان نموده اند و دلیل ان را ب. ت. ب. محتویات پرونده کراهت از یکدیگر اعلام نموده اند و ثانیا زوجه حاضر به بذل کل مهریه و گذشت از سایر حقوق مالی گردیده است.ثالثا ازدیاد مفارقت طولانی نوعا موجب مفسده و عسر و حرج شدید برای زوجه می گردد. رابعا درمورد ادله ادعایی زوجه و عسر و حرج او و سوی معاشرت و سوی رفتار زوج و عدم انفاق وی و صحت و سقم ان تحقیقاتی به عمل نیامده است.فلذا هیات شعبه مستندا به بند ۵ ماده ۳۷۱ و بند الف ماده ۴۰۱ و ۱۹۹ قانونی ایین دادرسی مدنی رای فرجام خواسته را نقض می نماید. و پرونده را به شعبه صادر کننده رای منقوض ارجاع می دهد تا از طریق ضابطین دادگستری و مراجع قانونی از بستگان زوجین و اهل محل و معتمدین محلی در مورد سوی اخلاق و معاشرت زوج و ازدواج مجدد زوج تحقیق شود. ضمنا زوجین به مرکز مشاوره متخصصین روانشناسی و روانپزشکی جهت شناخت منشای اختلاف و رفع ان معرفی و سپس رای شایسته صادر نماید. شعبه * رییس: ع. ن. مستشار: ع. ک. ص. س. عضو معاون: س. م. فهرست خلاصه جریان پرونده متن رأی نقد رأی