احراز محجوریت به جهت مصرف مواد مخدر

رأی خلاصه جریان پرونده در تاریخ 93/12/25 آقای ع.الف. م.ل. به وکالت از آقای غ. ب.ز. به طرفیت دادستان نیشابور دادخواست صدور حکم حجر خواهان درسالهای 87 تا 92 تقدیم دادگاه های عمومی نیشابور نموده که در شعبه 6 به کلاسه 940010 ثبت و دادگاه در پایان جلسه 94/2/1 دستور معرفی خواهان همراه مدارک پزشکی به اداره پزشکی قانونی صادرکرده است ( ص 16 ) سپس با تقاضای وکیل خواهان تاریخ 87 را به 84 تغییر داده است نظریه شماره 94/551/1016/1 - 94/4/6 مرکز پزشکی قانونی نیشابور اشعار دارد که « .... نامبرده در تاریخهای 90/5/11 تا 90/6/1 و 90/11/26 تا 90/12/25 و 91/2/25 تا 91/3/8 و 91/4/25 تا 91/5/11 در بیمارستان اب. مشهد و بیمارستان ر.بستری و با تشخیص اختلال خلقی و سوء مصرف مواد بستری و تحت درمان قرا رگرفته و در تاریخهای مذکور قادر به اداره امورخویش نبوده است در تاریخ 86/12/27 و 90/2/18 جهت درمان و سم زدائی در مراکز دیگر بستری شده است ( ص 21 )نظریه تکمیلی مرکز مرقوم تحت شماره 94/551/1/1016 - 94/9/15 نیز حاکیست : با ارائه گواهی مرکز ترک اعتیاد پ. که درتاریخ 87/12/20 ( علاوه بر تاریخهای 86/12/27 و 90/2/18 مذکور در گواهی قبل ) تحت درمان بوده در زمان های زیاده روی در مصرف مواد ( سوء مصرف ) نیز می توانسته دچار اختلال اعصاب و روان باشد که تحقیقات قضائی راه گشا خواهد بود ( ص 36 )در تاریخ94/9/26 در وقت فوق العاده دادگاه قرا راستماع شهادت شهود صادرنموده است ( ص 38 )درتاریخ 94/10/16 آقای م. ن.الف. دادخواست ورود ثالث تقدیم نموده به خواسته عدم حجر خواهان اصلی ،که به کلاسه 941496 ثبت و توأم شده است .در تاریخ 94/10/26 دادگاه از شهود خواهان تحقیق نموده که به اعتیاد وی از سال 86 و بد حالی وی در حال اعتیاد گواهی داده اند ( ص 42 تا 49 ) در این جلسه خواهان وارد ثالث توضیح داده که ایشان به دلیل آنکه در آن سالها اقدام به دادن پول نزول و کلاهبرداری از مردم می نموده دچار عقوبت الهی شده و حالیه که مدعی حجر شده قصدش منتفی نمودن 800 میلیون تومان چک بازداشتی روی ملک ایشان که توقیف نموده اند دارد و قصد فریب دادگاه و گرفتن حکم حجر نموده است ( ص 49 )متعاقباً دادگاه بموجب دادنامه شماره 1791 - 94/10/29 اجمالاً چنین رأی داده است : « ..... با احراز حجر خواهان از سال 87 تا 91 ، دعوی مطروحه را محمول بر صحت تشخیص و مستنداً به مواد 1210 و 1211 قانون مدنی و مواد 70 و 71 قانون امور حسبی ، حکم حجر نامبرده از 87/1/1 لغایت پایان سال 91 صادر و اعلام می دارد .... دادگاه دعوی خواهان ورود ثالث را وارد ندانسته و حکم به رد آن صادر و اعلام می دارد ..... »; ( ص 61 ) آقای ….ب. به وکالت از وارد ثالث نسبت به این رأی تجدید نظرخواهی نموده ( ص 70 ) و شعبه 11 دادگاه تجدید نظر استان خراسان رضوی درپرونده کلاسه 950049 بموجب دادنامه شماره 226 - 95/2/26 چنین رأی داده است : « .... آقای غ. ب.ز. برابر گواهی های پزشکی قانونی بطور متناوب درمقاطع مختلف دارای اختلال سوء رفتار و اختلال روحی و روانی بوده که متوالی نبوده و پزشک قانونی جنون وی را تأیید نکرده است ومصرف بیش از حد مواد مخدر صرفاً از لحاظ روحی و روانی بروی تأثیر گذاشته ولی چنین شخصی را مجنون تلقی نمی کنند تا محجور شناخته شود ..... تجدید نظرخواهی وارد و دادنامه تجدید نظرخواسته نقض و مستنداً به مفهوم ماده 1257 قانون مدنی و.... حکم به رد دعوی خواهان ( آقای غ. ب.ز. ) صادر واعلام می نماید ..... »; ( ص 90 )این رأی در تاریخ 95/3/9 به وکیل خواهان اصلی ابلاغ شده ( ص 91 ) و ایشان درتاریخ 95/3/29 فرجامخواهی نموده که پس از تبادل لوایح ، پرونده به دیوانعالی کشور ارسال و درتاریخ 95/5/30 به این شعبه ارجاع شده است . هیأت شعبه درتاریخ فوق تشکیل است پس از قرائت گزارش عضو ممیز و انجام مشاوره بشرح ذیل رأی صادرمینماید : رأی شعبه دیوان عالی کشور با عنایت به اینکه خواهان در مقاطع متعدد طرف دعاوی و شکایات قرارگرفته و اصولاً معتادین به مواد مخدر عرفاً محجور تلقی نمی شوند مگر اینکه اعتیاد به قدری پیشرفته باشد که عقل معتاد را زایل کرده باشد و ب. ت. ب. نظریه پزشکی قانونی که مقاطعی از زمانها را درمورد بستری شدن خ. ا. ن. و فقط در این مواقع نامبرده را قادر به اداره امور خویش ندانسته و معلوم نشده آیا نامبرده درتاریخ های بستری ، اقداماتی درخصوص اموال خود نموده یا خیر ؟ و در سایر مقاطع زمانی مشکلی داشته یا نه ؟ لذا اولاً تحقیق درخصوص تاریخ تصرفات در اموال و املاک وی و عقلائی بودن تصرفات ضروری بوده ثانیاً اخذ نظریه ;کمیسیون پزشکی قانونی در قضیه ممکن التاثیر درتصمیم دادگاه خواهد بود بنا به مراتب رأی فرجامخواسته را مستنداً به بند 5 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب درامور مدنی نقض و رسیدگی مجدد را به همان دادگاه ( شعبه 11 دادگاه تجدید نظر ) ارجاع می نماید. شعبه پنجم دیوان عالی کشور رئیس : م. اسلامی مستشار : احمد کریم زاده فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی احراز محجوریت به جهت مصرف مواد مخدر در تاریخ 20 شهریور 1395، دیوان عالی کشور به پرونده‌ای رسیدگی کرد که در آن، خواسته‌ای مبنی بر صدور حکم حجر به طرفیت دادستان نیشابور مطرح شده بود. موضوع اصلی این درخواست، احراز حجر به دلیل اختلالات روانی و سوء مصرف مواد در سال‌های 1384 تا 1391 بود. دادگاه نخستین پس از بررسی مدارک پزشکی و شهادت شهود، حکمی مبنی بر احراز حجر صادر کرد. با این حال، دادگاه تجدیدنظر به دلیل عدم تایید جنون و محجوریت، رای نخستین را نقض و دعوی را رد کرد. در ادامه، درخواست فرجام‌خواهی به دیوان عالی کشور ارائه شد. دیوان ب. ت. ب. وضعیت خواهان در مقاطع مختلف و عدم شفافیت در تصرفات وی، رای تجدیدنظر را نقض و رسیدگی مجدد را به دادگاه تجدیدنظر ارجاع داد. این تصمیم بر اساس بند 5 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی اتخاذ گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1395/06/20 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: اعتیاد فرد به مصرف مواد مخدر،عرفا سبب محجور تلقی شدن وی نمی شود، مگر اینکه اعتیاد به قدری شدید و پیشرفته باشد که عقل معتاد را زائل کند. رای شعبه دیوان عالی کشور شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه پنجم دیوان عالی کشور تاریخ: 1395/06/20 - 11 : 31 قاضی: احمد کریم زاده قاضی: مهدی اسلامی در تاریخ 93/12/25 آقای ع.الف. م.ل. به وکالت از آقای غ. ب.ز. به طرفیت دادستان نیشابور دادخواست صدور حکم حجر خواهان درسالهای 87 تا 92 تقدیم دادگاه‌های عمومی نیشابور نموده که در شعبه --- به کلاسه --- ثبت و دادگاه در پایان جلسه 94/2/1 دستور معرفی خواهان همراه مدارک پزشکی به اداره پزشکی قانونی صادرکرده است (ص 16 ) سپس با تقاضای وکیل خواهان تاریخ 87 را به 84 تغییر داده است نظریه شماره 94/551/1016/1 - 94/4/6 مرکز پزشکی قانونی نیشابور اشعار دارد که «.... نامبرده در تاریخهای 90/5/11 تا 90/6/1 و 90/11/26 تا 90/12/25 و 91/2/25 تا 91/3/8 و 91/4/25 تا 91/5/11 در بیمارستان ابن سینای مشهد و بیمارستان رضائی نیاوران بستری و با تشخیص اختلال خلقی و سوء مصرف مواد بستری و تحت درمان قرا رگرفته و در تاریخهای مذکور قادر به اداره امورخویش نبوده است در تاریخ 86/12/27 و 90/2/18 جهت درمان و سم زدائی در مراکز دیگر بستری شده است (ص 21 )نظریه تکمیلی مرکز مرقوم تحت شماره 94/51016/01/51 - 94/9/15 نیز حاکیست: با ارائه گواهی مرکز ترک اعتیاد پیام آوران رهایی خوشاب که در تاریخ 87/12/20 (علاوه بر تاریخهای 86/12/27 و 90/2/18 مذکور در گواهی قبل) تحت درمان بوده در زمان های زیاده روی در مصرف مواد (سوء مصرف) نیز می توانسته دچار اختلال اعصاب و روان باشد که تحقیقات قضایی راه گشا خواهد بود (ص 36 )در تاریخ 94/9/26 در وقت فوق العاده دادگاه قرا راستماع شهادت شهود صادرنموده است (ص 38 )در تاریخ 94/10/16 آقای م. ن.الف. دادخواست ورود ثالث تقدیم نموده به خواسته عدم حجر خواهان اصلی ،که به کلاسه --- ثبت و توام شده است.در تاریخ 94/10/26 دادگاه از شهود خواهان تحقیق نموده که به اعتیاد وی از سال 86 و بد حالی وی در حال اعتیاد گواهی داده اند (ص 42 تا 49 ) در این جلسه خواهان وارد ثالث توضیح داده که ایشان به دلیل آنکه در آن سالها اقدام به دادن پول نزول و کلاهبرداری از مردم می نموده دچار عقوبت الهی شده و حالیه که مدعی حجر شده قصدش منتفی نمودن 800 میلیون تومان چک بازداشتی روی ملک ایشان که توقیف نموده‌اند دارد و قصد فریب دادگاه و گرفتن حکم حجر نموده است (ص 49 )متعاقبا دادگاه به موجب دادنامه شماره --- - 94/10/29 اجمالا چنین رای داده است: «..... با احراز حجر خواهان از سال 87 تا 91 ، دعوی مطروحه را محمول بر صحت تشخیص و مستندا به مواد 1210 و 1211 قانون مدنی و مواد 70 و 71 قانون امور حسبی، حکم حجر نامبرده از 87/1/1 لغایت پایان سال 91 صادر و اعلام می دارد.... دادگاه دعوی خواهان ورود ثالث را وارد ندانسته و حکم به رد آن صادر و اعلام می دارد..... »; (ص 61 ) آقای … به وکالت از وارد ثالث نسبت به این رای تجدید نظرخواهی نموده (ص 70 ) و شعبه --- دادگاه تجدید نظر استان خراسان رضوی درپرونده کلاسه --- به موجب دادنامه شماره --- - 95/2/26 چنین رای داده است: «.... آقای غ. ب.ز. برابر گواهی های پزشکی قانونی به طور متناوب درمقاطع مختلف دارای اختلال سوء رفتار و اختلال روحی و روانی بوده که متوالی نبوده و پزشک قانونی جنون وی را تایید نکرده است ومصرف بیش از حد مواد مخدر صرفا از لحاظ روحی و روانی بروی تاثیر گذاشته ولی چنین شخصی را مجنون تلقی نمی کنند تا محجور شناخته شود..... تجدید نظرخواهی وارد و دادنامه تجدید نظرخواسته نقض و مستندا به مفهوم ماده 1257 قانون مدنی و.... حکم به رد دعوی خواهان (آقای غ. ب.ز.) صادر واعلام می‌نماید..... »; (ص 90 )این رای در تاریخ 95/3/9 به وکیل خواهان اصلی ابلاغ شده (ص 91 ) و ایشان در تاریخ 95/3/29 فرجامخواهی نموده که پس از تبادل لوایح، پرونده به دیوانعالی کشور ارسال و در تاریخ 95/5/30 به این شعبه ارجاع شده است. هیات شعبه در تاریخ فوق تشکیل است پس از قرائت گزارش عضو ممیز و انجام مشاوره به شرح ذیل رای صادرمینماید: با عنایت به اینکه خواهان در مقاطع متعدد طرف دعاوی و شکایات قرارگرفته و اصولا معتادین به مواد مخدر عرفا محجور تلقی نمی شوند مگر اینکه اعتیاد به قدری پیشرفته باشد که عقل معتاد را زایل کرده باشد و ب. ت. ب. نظریه پزشکی قانونی که مقاطعی از زمانها را در مورد بستری شدن خ. ا. ن. و فقط در این مواقع نامبرده را قادر به اداره امور خویش ندانسته و معلوم نشده آیا نامبرده در تاریخ های بستری، اقداماتی در خصوص اموال خود نموده یا خیر ؟ و در سایر مقاطع زمانی مشکلی داشته یا نه ؟ لذا اولا تحقیق در خصوص تاریخ تصرفات در اموال و املاک وی و عقلائی بودن تصرفات ضروری بوده ثانیا اخذ نظریه کمیسیون پزشکی قانونی در قضیه ممکن التاثیر درتصمیم دادگاه خواهد بود بنا به مراتب رای فرجامخواسته را مستندا به بند 5 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی نقض و رسیدگی مجدد را به همان دادگاه (شعبه --- دادگاه تجدید نظر) ارجاع می‌نماید.