فسخ نکاح در فرض انجام عمل وازکتومی

رأی دادگاه بدوی در این پرونده خانم س. و. فرزند ا. با وکالت خانم س. ش. فرزند ر. به خواسته فسخ نکاح دائم با احتساب مطلق خسارات دادرسی و به طرفیت اقای ه. ص. فرزند م. مبادرت به طرح دعوی نموده است. وکیل ایشان در تبیین خواسته اظهار می دارند: ….موکله خانم س. و. در تاریخ ۱۳۹۸/۰۵/۲۸ به موجب سند ازدواج شماره ۸۵ با خوانده اقای ه. ص. ازدواج نموده است.و در حدود تاریخ تیر ماه ۱۳۹۹ زندگی مشترک و زناشویی را اغاز کرده اند و زیر یک سقف رفته اند خوانده محترم قبلا یک ازدواج ناموفق داشته و دو فرزند که نزد مادرشان بوده و هستند و تا این قسمت به اطلاع خواهان رسیده بود.خواهان یک دختر باکره بوده که خوانده با سابقه یک ازدواج ناموفق و ۲ بچه به خواستگاری ایشان رفته است.لذا در هم جلسه خواستگاری و هم روز عقد توسط خواهان شرط گذاشته میشود. که عقد نکاح بر این اساس که خوانده هیچ عملی روی بدنش انجام نداده است ، واقع گردد. که خوانده در حضور پدر و مادر ز. ا. د. که هیچ عملی انجام نداده است.و عقد نکاح با این وصف واقع میشود. و همیشه در خصوص بچه دار شدن ، زوج گفته شرایط مالی من فعلا مساعد نیست تا اینکه اخیرا بعلت اصرار زوجه که من بچه میخواهم خوانده در حضور شهود اقرار داشته است.که من قبل ازازدواج با شما وازکتومی کرده بودم و این موضوع را از زوجه تاکنون پنهان داشته است.لذا ن. ب. ا. به تازگی معلوم شده است.خوانده فاقد وصف مقصوده بوده و این موضوع را از همسرش و خانواده ایشان تا کنون پنهان داشته و موکله هیچ علم و اطلاعی از حق فسخ نکاح خود و فوریت ان نداشته است ، لذا تقاضای حکم فسخ نکاح به انضمام مطالبه مطلق خسارات دادرسی به استناد ماده ۱۱۲۸ و ۱۱۳۱ قانون مدنی و شهادت شهود عنالزوم و جلب نظر پزشکی قانونی م. ا.. در مقام دفاع و در مقابل زوج ضمن اذعان به انجام عمل وازکتومی در سابق مدعی است.این موضوع را زوجه می دانسته قبل از عقد به اطلاع وی و خانواده زوجه رسانیده است. با نگرش به اوراق و محتویات پرونده ، پاسخ واصل از پزشکی قانونی به تاریخ ۱۴۰۰/۱۲/۱۷ حکایت از ان می دارد.: زوج ( سابق ) تحت عمل جراحی وازکتومی قرار گرفته؛ عمل جراحی بازگرداندن قابل انجام م. ب.. و معمولا نتیجه موفق دارد. ( ۷۰ درصد نتیجه مثبت ) لیکن حتی در صورت عدم موفقیت امکان فرزند اوری از طریق روش های درمانی وجود دارد. . دادگاه با بررسی دلایل و طرفین و نیز اظهارات گواهان معرفی شده زوجه به شرحی که در پرونده منعکس است. و با این استدلال که یکی از دلایل تشکیل خانواده و ازدواج ؛ فرزند اوری م. ب.. با لحاظ قراردادن سن زوجه که در زمان ازدواج ۴۰ ساله بوده و باکره اگر عمل وازکتومی به اطلاع خانواده زوجه و می رسید می توانست اذن ولی قهری ( پدر ) زوجه نیز رضایت زوجه را به نکاح متاثر سازد به هرحال ب. ت. ب. اینکه حسب اظهارات گواهان معرفی شده در زمان عقد نکاح وصف امکان فرزند اوری زوج مد لحاظ بوده عقد نکاح بدون انکه این وصف در عقد امده متبانیا" بر مبنای ان واقع شده است.هرچند در نظریه پزشکی قانونی امده: عمل جراحی وازکتومی قابل انجام م. ب.. و معمولا نتیجه موفق دارد. ( ۷۰ درصد نتیجه ) لیکن حتی در صورت عدم موفقیت امکان فرزند اوری از طریق روش های درمانی وجود دارد. لیکن این نظریه نمی تواند زمینه استناد زوجه را به حق فسخ پیرامون وصفی که عقد بر مبنای ان واقع شده متاثر سازد علی ایحال ب. ت. ب. مراتب فوق و عنایت به نظر قاضی محترم مشاوربا این مضمون ( …. وکیل خواهان در پرونده مطروحه اظهار داشته موکل درسال ۹۸با خوانده اقای ه. ص. ازدواج و در حدود تیر ماه ۹۹زندگی مشترک را اغاز کرده اند به لحاظ باکره بودن دختر وازدواج ناموفق قبلی وداشتن ۲فرزند هم در جلسه خواستگاری وهم روز عقد شرط گذاشته می شود. که خوانده هیچ عملی -وازکتومی- روی بدنش انجام نداده باشد. -به عبارتی-عقد بر این اساس که خوانده هیچ عملی -وازکتومی- روی بدنش انجام نداده است.واقع تا اینکه اخیرا معلوم شده خوانده فاقد وصف مقصوده م. ب.. خوانده ضمن حضور وارسال لایحه منکر گزاردن شرط موصوف م. ب.. و ضمن رد گواهی شهود خصوصا گواهی پدر ومادر ز. ا. د. اصلا معنی ندارد. که جلسه اول خواستگاری کلمه وازکتومی مطرح شود. … ضمنا در سند ازدواج مسیله وازکتومی مطرح نشده ….ودر ادامه اظهار نموده اگر مشکل انها بچه است.مجددا عمل می کنم و دلیلی بر فسخ نکاح نیست.در پرونده مطروحه خوانده از سویی منکر طرح موضوع وازکتومی در جلسه خواستگاری ویا عقد م. ب.. واز سویی در پاسخ این سوال دادگاه که ( شما عمل وازکتومی انجام داده اید ومی دانستی با دختری که باکره است.ازدواج می کنی چرا به خانواده زوجه موضوع را نگفتی ) اظهار داشته خود زوجه گفت اگر بگویی خانواده من قبول نمی کنند به عبارتی ایشان بدوا طرح چنین موضوعی را در جلسات خواستگاری ویا در زمان عقد بی معنا دانسته سپس اذعان به طرح موضوع با زوجه و علم واطلاع ایشان از قبل از جلسات داشته.عرف حاکم نیز برای ازدواج مردی که دارای ۲فرزند م. ب.. وقصد ازدواج با دختر باکره دارد. طرح چنین سوالاتی از سوی زوجه وخانواده وی را پذیرفته مضافا بر ان اگرچه زوج درصدد بیان علم واطلاع زوجه از عمل وازکتومی ومخفی کردن موضوع مطروحه از خانواده زوجه م. ب.. لکن فی الجمله به طرح موضوع عمل مذکور در جلسات خواستگاری از سوی خویش و خانواده زوجه اذعان نموده است. از جمله دفاعیات دیگر زوج عدم درج وثبت موضوع معنونه در سند نکاحیه م. ب.. ن. ب. ا. هر شرطی که عقد به حکم عرف دلالت بر ان کند الزام اور است. واصولا نباید تنها زمان ایجاب وقبول را محور قرار داد به عبارتی صرفا به بررسی الفاظ نوشته شده در زمان عقد ( سند نکاحیه ) نمی توان بسنده کرد بلکه باید در فضا وبستری که عقد در ان شکل گرفته توجه کرد متعاقدین نمی توانند به صورت معمول همه نیت ومنظور خود را از عقد واحوال حاکم بر ان در متن عقد بیاورند وچه بسا نیازی به ذکر همه انها در سند نباشد. واز اوضاع واحول وسیره عرفی حاکم وسایر قرائن می توان مفادش را استنباط کرد.شرط بنایی یک تعهد پیشین بر عقد است.که در متن بدان تصریح نشده وصرفا بین طرفین معهود وملزم است. قانونگذار نیز به تبع فقهای عظامی چون صاحب جواهر- س. م. ک. ی. -محقق اصفهانی وایت اله خ. در مواد ۱۱۲۸و۱۱۱۳ق.م ضمن پذیرش شرط ضمنی بنایی به ضرورت لازم الوفا بودن چنین شرطی تصریح نموده اند علی ای حال با عنایت به مراتب معنونه به شرح فوق ونظر به مودای گوای شهود خصوصا پدر زوجه در این خصوص وتاکید ایشان بر مطرح نمودن موضوع مذکور - عدم عمل وازکتومی زوج- در جلسات معارفه/ خواستگاری ونیز در زمان عقد و با عنایت به مفاد گواهی مادر زوجه مبنی بر اینکه ( … شوهرم گفت چون دخترم مجرد است.ایا بیماری خاصی دارید یا عمل جراحی کردید -منظور وازکتومی- …. زوج گفت نه بعد ما قبول کردیم ) از سویی زوج مدعی است.مجددا عمل بازگشت وازکتومی انجام می دهد این در حالی است.که شروع اختلافات زوجین مقارن با اقرار زوج به عمل مذکور در حضور خانواده زوجه م. ب.. و عدم اقدام زوج به بازگرداندن عمل مذکور علی رغم اصرار زوجه در طول ۲سال زندگی مشترک موجب بروز اختلاف وتنش فی مابین زوجین شده ودر صورتی که زوج در واقع قصد بازگرداندن عمل مذکور را داشت با انجام ان از بروز اختلاف وطرح دعوا یقینا جلوگیری می نمودوبا بازگرداندن عمل وازکتومی زمینه وبستر اختلاف را می زدود نظریه پزشکی قانونی مورخه ۱۴۰۰/۱۲/۱۷ نیز ضمن اشاره به قابلیت برگشت عمل وازکتومی تا ۷۰درصد به روش های درمانی دیگر در صورت عدم موفقیت نظر داده است.به عبارتی از نظر پزشکی نیاز زوج به درمان وعمل جراحی مبین عدم وصف سلامت جنسی ویدر زمان عقد است. علی ای حال به نظر می رسد عدم عمل جراحی وازکتومی زوج ملاک ومبنا ازدواج زوجین بوده است. فلذا مستندا به ماده ۱۱۲۸ق.م نظر به فسخ نکاح زوجین دارم. و مستندا به ماده ۱۱۲۸ قانون مدنی و مواد ۵۱۹-۵۱۵ قانون ایین دادرسی مدنی دادگاه عقد نکاح دائم مورخ ۱۳۹۸/۵/۲۸ موضوع سند نکاحیه شماره ترتیب ۸۵ تنظیمی دفترخانه ۲۸۹ *را از تاریخ ۱۴۰۰/۹/۲۳ ( تقدیم دادخواست ) فسخ شده و منحل اعلام می نماید. زوجه مدخوله است.زوج مکلف م. ب.. مبلغ ۱/۲۰۹/۰۰۰ ریال بابت مطلق هزینه دادرسی و مبلغ شصت میلیون ریال بابت حق الوکاله وکیل در مرحله بدوی د. ح. زوجه پرداخت نماید. رای دادگاه حضوری محسوب و ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظر در محاکم محترم تجدیدنظر *بوده با انقضای مهلت تجدید نظر ظرف بیست روز پس از ان قابل فرجام خواهی در دیوان محترم عالی کشور م. ب.. /ص رییس شعبه * م. ن. فهرست دادگاه بدوی نقد رأی فسخ نکاح در فرض انجام عمل وازکتومی در این پرونده، خواهان به نمایندگی از زوجه، اقدام به طرح دعوی به منظور فسخ نکاح دائم و مطالبه خسارات دادرسی علیه خوانده نموده است. خواهان ادعا می‌کند که خوانده در زمان عقد نکاح از انجام عمل وازکتومی خود بی‌اطلاع بوده و این موضوع را پنهان کرده است، در حالی که یکی از شروط عقد، عدم انجام چنین عملی بوده است. در دفاعیات، خوانده ضمن انکار وجود این شرط، ادعا می‌کند که زوجه از وضعیت او آگاه بوده و به این موضوع اشاره‌ای نکرده است. <br>دادگاه با بررسی شواهد و نظریه پزشکی قانونی، که امکان بازگشت عمل وازکتومی را تایید می‌کند، به این نتیجه رسید که عدم اطلاع زوجه از این موضوع، موجب فریب او در تشکیل خانواده شده است. بر اساس ماده 1128 قانون مدنی، دادگاه حکم به فسخ نکاح صادر کرده و اعلام نمود که عقد نکاح از تاریخ تقدیم دادخواست، منحل شده است. همچنین، خوانده به پرداخت هزینه دادرسی و حق‌الوکاله وکیل به زوجه محکوم گردید. رای صادره حضوری است و ظرف بیست روز قابل تجدیدنظر در محاکم تجدیدنظر و پس از آن قابل فرجام‌خواهی در دیوان عالی کشور م. ب.. در این پرونده خانم س. و. فرزند ا. با وکالت خانم س. ش. فرزند ر. به خواسته فسخ نکاح دائم با احتساب مطلق خسارات دادرسی و به طرفیت اقای ه. ص. فرزند م. مبادرت به طرح دعوی نموده است. وکیل ایشان در تبیین خواسته اظهار می دارند: ….موکله خانم س. و. در تاریخ 1398/05/28 به موجب سند ازدواج شماره 85 با خوانده اقای ه. ص. ازدواج نموده است.و در حدود تاریخ تیر ماه 1399 زندگی مشترک و زناشویی را اغاز کرده اند و زیر یک سقف رفته اند خوانده محترم قبلا یک ازدواج ناموفق داشته و دو فرزند که نزد مادرشان بوده و هستند و تا این قسمت به اطلاع خواهان رسیده بود.خواهان یک دختر باکره بوده که خوانده با سابقه یک ازدواج ناموفق و 2 بچه به خواستگاری ایشان رفته است.لذا در هم جلسه خواستگاری و هم روز عقد توسط خواهان شرط گذاشته میشود. که عقد نکاح بر این اساس که خوانده هیچ عملی روی بدنش انجام نداده است، واقع گردد. که خوانده در حضور پدر و مادر ز. ا. د. که هیچ عملی انجام نداده است.و عقد نکاح با این وصف واقع میشود. و همیشه در خصوص بچه دار شدن، زوج گفته شرایط مالی من فعلا مساعد نیست تا اینکه اخیرا به علت اصرار زوجه که من بچه میخواهم خوانده در حضور شهود اقرار داشته است.که من قبل ازازدواج با شما وازکتومی کرده بودم و این موضوع را از زوجه تاکنون پنهان داشته است.لذا ن. ب. ا. به تازگی معلوم شده است.خوانده فاقد وصف مقصوده بوده و این موضوع را از همسرش و خانواده ایشان تا کنون پنهان داشته و موکله هیچ علم و اطلاعی از حق فسخ نکاح خود و فوریت ان نداشته است، لذا تقاضای حکم فسخ نکاح به انضمام مطالبه مطلق خسارات دادرسی به استناد ماده 1128 و 1131 قانون مدنی و شهادت شهود عنالزوم و جلب نظر پزشکی قانونی م. ا.. در مقام دفاع و در مقابل زوج ضمن اذعان به انجام عمل وازکتومی در سابق مدعی است.این موضوع را زوجه می دانسته قبل از عقد به اطلاع وی و خانواده زوجه رسانیده است. با نگرش به اوراق و محتویات پرونده، پاسخ واصل از پزشکی قانونی به تاریخ 1400/12/17 حکایت از ان می دارد.: زوج (سابق) تحت عمل جراحی وازکتومی قرار گرفته؛ عمل جراحی بازگرداندن قابل انجام م. ب.. و معمولا نتیجه موفق دارد. (70 درصد نتیجه مثبت) لیکن حتی در صورت عدم موفقیت امکان فرزند اوری از طریق روش های درمانی وجود دارد.. دادگاه با بررسی دلایل و طرفین و نیز اظهارات گواهان معرفی شده زوجه به شرحی که در پرونده منعکس است. و با این استدلال که یکی از دلایل تشکیل خانواده و ازدواج ؛ فرزند اوری م. ب.. با لحاظ قراردادن سن زوجه که در زمان ازدواج 40 ساله بوده و باکره اگر عمل وازکتومی به اطلاع خانواده زوجه و می رسید می توانست اذن ولی قهری (پدر) زوجه نیز رضایت زوجه را به نکاح متاثر سازد به هرحال ب. ت. ب. اینکه حسب اظهارات گواهان معرفی شده در زمان عقد نکاح وصف امکان فرزند اوری زوج مد لحاظ بوده عقد نکاح بدون انکه این وصف در عقد امده متبانیا بر مبنای ان واقع شده است.هرچند در نظریه پزشکی قانونی امده: عمل جراحی وازکتومی قابل انجام م. ب.. و معمولا نتیجه موفق دارد. (70 درصد نتیجه) لیکن حتی در صورت عدم موفقیت امکان فرزند اوری از طریق روش های درمانی وجود دارد. لیکن این نظریه نمی‌تواند زمینه استناد زوجه را به حق فسخ پیرامون وصفی که عقد بر مبنای ان واقع شده متاثر سازد علی ایحال ب. ت. ب. مراتب فوق و عنایت به نظر قاضی محترم مشاوربا این مضمون (…. وکیل خواهان در پرونده مطروحه اظهار داشته موکل درسال 98با خوانده اقای ه. ص. ازدواج و در حدود تیر ماه 99زندگی مشترک را اغاز کرده اند به لحاظ باکره بودن دختر وازدواج ناموفق قبلی وداشتن 2فرزند هم در جلسه خواستگاری وهم روز عقد شرط گذاشته می‌شود. که خوانده هیچ عملی -وازکتومی- روی بدنش انجام نداده باشد. -به عبارتیعقد بر این اساس که خوانده هیچ عملی -وازکتومی- روی بدنش انجام نداده است.واقع تا اینکه اخیرا معلوم شده خوانده فاقد وصف مقصوده م. ب.. خوانده ضمن حضور وارسال لایحه منکر گزاردن شرط موصوف م. ب.. و ضمن رد گواهی شهود خصوصا گواهی پدر ومادر ز. ا. د. اصلا معنی ندارد. که جلسه اول خواستگاری کلمه وازکتومی مطرح شود. … ضمنا در سند ازدواج مسیله وازکتومی مطرح نشده ….ودر ادامه اظهار نموده اگر مشکل انها بچه است.مجددا عمل می کنم و دلیلی بر فسخ نکاح نیست.در پرونده مطروحه خوانده از سویی منکر طرح موضوع وازکتومی در جلسه خواستگاری ویا عقد م. ب.. واز سویی در پاسخ این سوال دادگاه که (شما عمل وازکتومی انجام داده اید ومی دانستی با دختری که باکره است.ازدواج می کنی چرا به خانواده زوجه موضوع را نگفتی) اظهار داشته خود زوجه گفت اگر بگویی خانواده من قبول نمی کنند به عبارتی ایشان بدوا طرح چنین موضوعی را در جلسات خواستگاری ویا در زمان عقد بی معنا دانسته سپس اذعان به طرح موضوع با زوجه و علم واطلاع ایشان از قبل از جلسات داشته.عرف حاکم نیز برای ازدواج مردی که دارای 2فرزند م. ب.. وقصد ازدواج با دختر باکره دارد. طرح چنین سوالاتی از سوی زوجه وخانواده وی را پذیرفته مضافا بر ان اگرچه زوج درصدد بیان علم واطلاع زوجه از عمل وازکتومی ومخفی کردن موضوع مطروحه از خانواده زوجه م. ب.. لکن فی الجمله به طرح موضوع عمل مذکور در جلسات خواستگاری از سوی خویش و خانواده زوجه اذعان نموده است. از جمله دفاعیات دیگر زوج عدم درج وثبت موضوع معنونه در سند نکاحیه م. ب.. ن. ب. ا. هر شرطی که عقد به حکم عرف دلالت بر ان کند الزام اور است. واصولا نباید تنها زمان ایجاب وقبول را محور قرار داد به عبارتی صرفا به بررسی الفاظ نوشته شده در زمان عقد (سند نکاحیه) نمی توان به سنده کرد بلکه باید در فضا وبستری که عقد در ان شکل گرفته توجه کرد متعاقدین نمی توانند به صورت معمول همه نیت ومنظور خود را از عقد واحوال حاکم بر ان در متن عقد بیاورند وچه بسا نیازی به ذکر همه انها در سند نباشد. واز اوضاع واحول وسیره عرفی حاکم وسایر قرائن می توان مفادش را استنباط کرد.شرط بنایی یک تعهد پیشین بر عقد است.که در متن بدان تصریح نشده وصرفا بین طرفین معهود وملزم است. قانونگذار نیز به تبع فقهای عظامی چون صاحب جواهر- س. م. ک. ی. -محقق اصفهانی وایت اله خ. در مواد 1128و1113ق.م ضمن پذیرش شرط ضمنی بنایی به ضرورت لازم الوفا بودن چنین شرطی تصریح نموده‌اند علی ای حال با عنایت به مراتب معنونه به شرح فوق ونظر به مودای گوای شهود خصوصا پدر زوجه در این خصوص وتاکید ایشان بر مطرح نمودن موضوع مذکور - عدم عمل وازکتومی زوج- در جلسات معارفه/ خواستگاری ونیز در زمان عقد و با عنایت به مفاد گواهی مادر زوجه مبنی بر اینکه (… شوهرم گفت چون دخترم مجرد است.ایا بیماری خاصی دارید یا عمل جراحی کردید -منظور وازکتومی- …. زوج گفت نه بعد ما قبول کردیم) از سویی زوج مدعی است.مجددا عمل بازگشت وازکتومی انجام می دهد این در حالی است.که شروع اختلافات زوجین مقارن با اقرار زوج به عمل مذکور در حضور خانواده زوجه م. ب.. و عدم اقدام زوج به بازگرداندن عمل مذکور علی رغم اصرار زوجه در طول 2سال زندگی مشترک موجب بروز اختلاف وتنش فی مابین زوجین شده ودر صورتی که زوج در واقع قصد بازگرداندن عمل مذکور را داشت با انجام ان از بروز اختلاف وطرح دعوا یقینا جلوگیری می نمودوبا بازگرداندن عمل وازکتومی زمینه وبستر اختلاف را می زدود نظریه پزشکی قانونی مورخه 1400/12/17 نیز ضمن اشاره به قابلیت برگشت عمل وازکتومی تا 70درصد به روش های درمانی دیگر در صورت عدم موفقیت نظر داده است.به عبارتی از نظر پزشکی نیاز زوج به درمان وعمل جراحی مبین عدم وصف سلامت جنسی ویدر زمان عقد است. علی ای حال به نظر می‌رسد عدم عمل جراحی وازکتومی زوج ملاک ومبنا ازدواج زوجین بوده است. فلذا مستندا به ماده 1128ق.م نظر به فسخ نکاح زوجین دارم. و مستندا به ماده 1128 قانون مدنی و مواد 519- 515 قانون ایین دادرسی مدنی دادگاه عقد نکاح دائم مورخ 1398/05/28 موضوع سند نکاحیه شماره ترتیب 85 تنظیمی دفترخانه 289 *را از تاریخ 1400/09/23 (تقدیم دادخواست) فسخ شده و منحل اعلام می نماید. زوجه مدخوله است.زوج مکلف م. ب.. مبلغ 1/209/000 ریال بابت مطلق هزینه دادرسی و مبلغ شصت میلیون ریال بابت حق الوکاله وکیل در مرحله بدوی د. ح. زوجه پرداخت نماید. رای دادگاه حضوری محسوب و ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظر در محاکم محترم تجدیدنظر *بوده با انقضای مهلت تجدید نظر ظرف بیست روز پس از ان قابل فرجام خواهی در دیوان محترم عالی کشور م. ب.. /ص