ماهیت اجاره به شرط تملیک

ماهیت اجاره به شرط تملیک خ. م.: در تاریخ 15 دی 1393، دادگاه عمومی حقوقی تهران به دعوی مطروحه رسیدگی نمود. موضوع این دعوی الزام به جبران خسارت و پرداخت غرامت ناشی از نقص فنی خودروهایی بود که تحت قرارداد اجاره به شرط تملیک تامین شده بودند. خواهان ادعا کرد که تولیدکننده به تعهدات خود در خصوص کیفیت و استاندارد خودروها عمل نکرده و این مسئله منجر به توقف فعالیت اقتصادی و خسارات مالی شده است. دفاعیات طرف مقابل بر عدم ارتباط مستقیم با خرابی خودروها و مسئولیت تولیدکننده متمرکز گردید. دادگاه با استناد به مواد 219 و 220 و 478 قانون مدنی و ماده 197 قانون آیین دادرسی مدنی، دعوی خواهان را غیر ثابت تشخیص داده و حکم به بی‌حقی وی صادر کرد. در مرحله تجدیدنظر، دادگاه با تاکید بر اینکه موضوع قرارداد اجاره به شرط تملیک بوده و خواهان نتوانسته است مبنای حقوقی مناسبی برای مطالبه خسارت ارائه نماید، دادنامه بدوی را نقض و قرار عدم استماع دعوی صادر نمود. همچنین، در خصوص دعوی گروهی دیگر که وکیل آن‌ها دعوی را مسترد کرده بود، قرار رد دعوی تایید گردید. رای صادره قطعی و غیرقابل تجدیدنظر بود. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/10/15 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: عقد اجاره به شرط تملیک از عقود مبتنی بر اصل آزادی قرارداد ها و منطبق با ماده 10 قانون مدنی است؛ بنابراین استناد به مواد قانون مدنی راجع به اجاره در مورد آن صحیح نیست. رای دادگاه بدوی در خصوص دعوی آقای ع.ر. ن. با وکالت آقای …. م.ط. به طرفیت 1 - شرکت لیزینگ ص. و 2 - شرکت م. دایر بر الزام خواندگان به جبران خسارت و پرداخت غرامت د. ح. خ. با جلب نظر کارشناس و الزام خواندگان به ایفاء تعهدات موضوع قرارداد به انضمام خسارات دادرسی بدین توضیح که خلاصتا ب. ش. د. و صورت جلسه دادرسی وکیل خ. ب. د. خ. ر. د. به عنوان شرکت تولید کننده و فروشنده خودرو ساز و خوانده ردیف اولبه عنوان اعطاء کننده تسهیلات کمک فروش خودروی فروخته شده به روش اجارء به شرط تملیک به خواهان بوده و از آنجا که خ. ر. د. وفق قرارداد تنظیمی فی مابین خود و خ. ر. ا. متعهد به انجام تعهدات مندرج در این قرارداد گردیده بالاخص مطابق آنچه که در بند 5 از ماده پنجم همان قرارداد متعهد به تحویل موضوع قرارداد طبق شرایط و مختصات فنی و مطابق با استاندارد و کیفیت مورد قبول مراجع ذی ربط گردیده و تحت پوشش گارانتی قرار داده و خ. ر. د. متعهد گردیده ضمن ارائه سرویس‌های اولیه و رفع اشکالات فنی مربوطه قطعات یدکی مورد نیاز محصولات موضوع قرارداد را برای مدت قراداد تامین نماید لکن منصرف از اینکه در انجام تعهدات خود ایفاء تعهد ننموده است که النهایه به دلیل نقص فنی خودروهای مزبور متوقف شده و امکان فعالیت اقتصادی از آن سلب و به همین لحاظ جبران هزینه‌ها و همچنین بازپرداخت اقساط به تعویق افتاده است و تقاضای رسیدگی و صدور حکم مبنی بر ارجاع موضوع به کارشناس جهت تعیین میزان خسارات و غرامت وارده از جمله مدت خواب خودروی خواهان و نیز خسارات وارده در جهت تعمیر و تامین قطعات مورد نیاز آنان و هم چنین خسارت تاخیر تادیه و عدم پرداخت اقساط تسهیلات اعطایی حسب خرید خودروها و الزام خواندگان به ایفاء تعهدات قرارداد فی ما بین خواندگان و جبران خسارات دادرسی را داشته وکیل خ. ر. ا. به شرح لایحه‌ای به شماره ثبت 2104 - 92 مورخ 1392/08/25 در دفاع اظهار داشته است خواهان راسا با خ. ر. د. مذاکره و توافق نموده و نوع اتومبیل را از وی خریداری نموده‌اند و شرکت موکل با در نظر گرفتن نوع تعهدات صرفا مسئولیت اعطای تسهیلات داشته و تنظیم سند به نام موکل صرفا برای امر موصوف بوده و خرابی کامیون نمی‌تواند ارتباطی با موکل داشته باشد و با در نظر گرفتن شق 5 - 5 قرارداد مسئولیت شرکت موکل مشخص و معین بوده و رعایت شرایط و مختصات فنی مطابق با استاندارد به عهده خ. ر. د. بوده است صرف‌نظر از دفاعیات وکیل خ. ر. ا. دادگاه ب. ت. ب. جمیع جهات و جامع اوراق و محتویات پرونده خصوصا مفاد دادخواست و مستندات ابرازی مشتمل بر قرارداد اجاره به شرط تملیک که موید رابطه قراردادی فی ما بین خواهان با خ. ر. ا. م. ب. به لحاظ اینکه عقود فقط بین متعاملین و قائم مقام آن‌ها لازم الاتباع و فقط متعاملین را به اجرای چیزی که در آن تصریح شده است ملزم می‌نماید و الزام خ. ر. ا. و دوم به ایفاء تعهدات قرارداد فی مابین آن‌ها از سوی خواهان که هیچگونه دخالتی در تنظیم قرارداد مورد نظر نداشته قابل پذیرش نمی‌باشد و تنها رابطه قراردادی خواهان با خ. ر. ا. رابطه قرارداد اجاره به شرط تملیک بوده که در آن پس از رویت عیوب و نواقص مورد اجاره (کامیون) و عدم مطابقت مورد اجاره با استاندارهای موجود خواهان می‌توانسته قرارداد اجاره را فسخ کند یا به همان نحوی که بوده با عیوب موجود در آن با تمام اجرت قبول کند لذا دادگاه دعوی مطروحه را د. ا. م. غیر ثابت تشخیص و مستندا به مواد 219 و 220 و 478 از قانون مدنی و ماده 197 قانون آیین دادرسی مدنی حکم بر بی حقی خواهان صادر و اعلام می دارد. و در خصوص دعوی مطروحه به شرح خواسته فوق از سوی آقایان 1 - م. م. س. پ. و 2 - س.ش. و 3 - الف. ب. و 4 - م. م. و 5 - ح. ک. و 6 - ع. ب. و 7 - س. م. و 8 - الف. م. و 9 - م. الف.ب. و 10 - س. پ. و 11 - ر.ع. و 12 - ع.ر. و.الف. و 13 - الف. خ. و 14 - ر. س. و 15 - س. ت. و 16 - غ. ز. و 17 - س. الف. ک. و 18 - م. ل.ر. 19 - س. ح. ی و 20 - س. الف. به طرفیت خواندگان ن. ب. ا. وکیل خ. ه. با اختیارات حاصله از وکالت نامه دعوی خ. ه. را مسترد داشته مستندا به بند به ماده 107 قانون آیین دادرسی مدنی قرار رد دعوی صادر و اعلام می دارد. رای صادره حضوری و ظرف 20 روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم تجدیدنظر استان تهران م. ب.. رئیس شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران- مهرداد سلیمانی رای دادگاه تجدیدنظر استان تجدیدنظرخواهی آقای ع.ر. ن. با وکالت آقای …. مرادی به طرفیت 1 - شرکت لیزینگ ص. 2 - شرکت م. سهامی خاص نسبت به دادنامه شماره --- مورخ 1392/08/27 شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران که متضمن صدور حکم به بی حقی خواهان در دعوی الزام خواندگان به جبران خسارت و پرداخت غرامت با جلب نظر کارشناس و الزام خواندگان به ایفاء تعهدات موضوع قرارداد به انضمام خسارات دادرسی وارد و موجه م. ب. زیرا اولا موضوع قرارداد فی ما بین ت. ن. خ. و ت. ن. خ. ردیف اول اجاره به شرط تملیک م. ب. و استناد به مواد قانون مدنی راجع به اجاره صحیح نیست عقد اجاره به شرط تملیک از عقود مبتنی بر اصل آزادی قرارداد‌ها و منطبق با ماده 10 قانون مدنی است لذا تکلیف به این که ت. ن. خ. می‌بایست یا عقد را فسخ کند یا اینکه آن را به همان نحوی که بوده با عیوب آن و با تمام اجرت بپذیرد موجه نمی‌باشد با این وجود خواهان بدوی صرفا به استناد رابطه قراردادی طرح دعوی نموده‌اند در اخذ توضیح راجع به مبانی حقوقی طرح دعوی وکیل ت. ن. خ. دعوی را صرفا به قرارداد معطوف و مستند نموده‌اند در حالی که در قرارداد فی مابین توافقی راجع به مطالبه خسارات درج نگردیده و مشارٌالیه درخواستی مبنی بر مطالبه خسارات بر مبنای ضمان قهری، مسئولیت مدنی و الزامات خارج از قرارداد مطرح ننموده‌اند بنابراین ورود دادگاه در ماهیت موضوع منطبق با موازین قانونی نبوده و دعوی به کیفیت مرقوم قابل استماع نیست لذا به استناد مواد 358 و 2 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه تجدیدنظرخواسته نقض و قرار عدم استماع دعوی صادر می‌نماید. در خصوص تجدیدنظرخواهی آقایان 1 - م. م. س. 2 - س. ع. 3 - الف. ب. 4 - م. م. 5 - ح. ک.س. 6 - علی ب. 7 - س. م.ف. 8 - الف. م.خ.ب. 9 - م. الف.ن. 10 - س. پ. 11 - ر. ع.س. 12 - ع.ر. و.الف. 13 - الف. خ. 14 - ر. س.الف. 15 - س. ت. 16 - غ. ز. 17 - س. الف.ک. 18 - م. لطفی 19 - س. ح.ف. 20 - س. الف. نسبت به قسمتی از دادنامه شماره --- که متضمن صدور قرار رد دعوی م. ب. با عنایت به اینکه وکیل تجدیدنظر خ. ه. د. جلسه دادگاه اقرار نموده‌اند دعوی راجع به تجدیدنظرخواهان‌های فوق مسترد شده است در نحوه رسیدگی و استنباط قضایی دادگاه بدوی خدشه و نقص موثری مشهود نیست لذا با رد تجدیدنظرخواهی به استناد ماده 353 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه تجدیدنظرخواسته را تایید می‌نماید. رای قطعی است. رییس و مستشار شعبه سوم دادگاه تجدیدنظر استان تهران کرمی - رسول امیری