مسئولیت صندوق تامین خسارتهای بدنی در برابر حوادث غیر از وسایل نقلیه

رأی دادگاه بدوی پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * شاکی: اقای ا. گ. فرزند س. به نشانی * متهم: سازمان *به نشانی * اتهام: صدمه بدنی ( غیر از حوادث کار و رانندگی ) رای دادگاه در خصوص شکایت س. گ. ع. فرزند ن. به ولایت از ا. گ. ع. متولد ۱۳۹۱/۰۶/۳۰ با این توضیح که شاکی بیان نموده در مورخ ۱۳۹۷/۱۲/۲۸ ساعت ۲۱ و در مراسم چهارشنبه سوری شخصی ناشناس با پرتاب ترقه ای در داخل مجتمع محل سکونت و انفجار ترقه باعث سوختگی و ایراد صدمه به فرزند ش به نام ا. گردیده است. لذا نظر به عدم شناسایی ضارب تقاضای پرداخت دیه از بیت المال را نموده است. علی هذا دادگاه با ملاحظه محتویات پرونده و گزارش مرجع انتظامی و شکایت شاکی خصوصی و گواهی پزشکی قانونی و عدم شناسایی متهم علی رغم تحقیقات صورت گرفته و نظر به قاعده محترم بودن خون مسلمان و عدم حضور نماینده بیت المال در جلسه رسیدگی علی رغم ابلاغ قانونی اخطاریه به ایشان و استفاده از وحدت ملاک ماده ۴۸۷ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ و رعایت مواد ۴۴۹ و ۴۸۸ قانون موصوف بیت المال را با نمایندگی سازمان *به پرداخت نیم درصد از دیه کامل بابت سوختگی درجه یک و دو نواحی سطح داخلی هر دو ران و ساق چپ و ناحیه تناسلی و انگشتان دست چپ د. ح. مصدوم محکوم و اعلام می دارد. رای صادره غیابی و ظرف بیست روز پس از ابلاغ واقعی قابل واخواهی در همین شعبه و ظرف بیست روز پس از ان قابل اعتراض در دادگاه تجدیدنظر استان *م. ب.. رییس شعبه * خ. م. رأی شعبه دیوان عالی کشور متقاضی: صندوق تامین خسارتهای بدنی در اجرای ماده۴۷۷قانون ایین دادرسی کیفری موضوع رسیدگی: درخواست اعاده دادرسی نسبت به دادنامه های شماره *مورخ ۱۳۹۹/۴/۱ و ۱۱۳۸ مورخ ۹۸/۸/۱۸ صادره از شعبه * مرجع رسیدگی: شعبه * هیات شعبه اقایان: ع. ا. ( مستشار ) ، ا. م. م. ( عضو معاون ) خلاصه جریان پرونده: به دلالت پرونده محاکماتی کلاسه*ملاحظه می گردد. بر اساس محتویات پرونده اقای س. گ. ع. شکایتی به دادسرای * اعلام نموده در تاریخ ۹۷/۱۲/۲۸ فرد ناشناس مواد محترقه را سطح خیابان انداخته و موجب مصدومیت فرزند ش ا. ح. و سوختگی وی شده است. پرونده به شعبه *ارجاع و طفل مصدوم به پزشکی قانونی معرفی و جمع میزان صدمات را پنج درصد دیه کامل تعیین می شود. به لحاظ عدم شناسایی متهم طی قرار شماره*نسبت به موضوع منع تعقیب صادر و پرونده در اجرای ماده ۸۵ قانون ایین دادرسی کیفری جهت صدور حکم بر پرداخت دیه از بیت المال به دادگاه ارسال می شود. و پزشکی قانونی نیز طی گواهی اصلاحی میزان صدمات را پنج درصد اعلام می نماید. پرونده به شعبه *ارجاع و نماینده صندوق تامین خسارت و شاکی دعوت و به لحاظ عدم حضور نماینده صندوق دادگاه طی دادنامه غیابی *حکم بر محکومیت بیت المال با نمایندگی صندوق تامین خسارت های بدنی به پرداخت دیه مصدوم ( پنج درصد ) صادر و با ابلاغ دادنامه صندوق تامین از دادنامه واخواهی صورت می پذیرد. دادگاه طی دادنامه *ضمن اصلاح میزان دیه به پنج درصد دادنامه را تایید و با قطعیت رای پرونده به اجرای احکام ارسال و قاضی اجرای احکام مراتب را به دادگاه صادر کننده اعلام که بایستی صندوق بیت المال به پرداخت دیه محکوم شود. پرونده را به دادگاه اعاده و دادگاه نیز با این استدلال که صندوق تامین از رای صادره تجدیدنظرخواهی ننموده اند و رای قطعی شده و در رای غیابی نیز بیت المال با نمایندگی صندوق محکوم شده است. پرونده را جهت اجرای حکم به اجرای احکام اعاده می نمایند متعاقبا صندوق تامین خسارت های بدنی با تقدیم درخواستی تقاضای اعمال ماده ۴۷۷ را می نمایند که مورد پذیرش رییس کل دادگستری *قرار می گیرد. در اجرای ماده ۴۷۷ قانون ایین دادرسی کیفری مصوب سال ۱۳۹۲ ، در خصوص دادنامه های شماره *۹۹/۴/۱و ۹۸۰۹۹۷۶۱۱۲۸۰۱۱۳۸ ۹۸/۸/۱۸ صادر شده از شعبه *که طی انها حکم به محکومیت صندوق تامین خسارتهای بدنی ( دادخواه ) به نمایندگی از بیت المال به پرداخت دیه صدمه وارده به خواهان پرونده ناشی از عمل فرد ناشناس در مراسم چهارشنبه سوری صادر شده است. موضوع درخواست تجویز اعاده دادرسی صندوق تامین خسارتهای بدنی واصل شده از سوی رییس کل دادگستری استان *توسط مشاوران قضایی معاونت قضایی مورد بررسی قرار گرفته است. که ب. ت. ب. محتویات پرونده و سایر مستندات واجد این ایراد تشخیص داده شده است: مسئولیت صندوق تامین خسارتهای بدنی ناشی از حوادث وسایل نقلیه است. و در خصوص موضوع معنونه هیچگونه مسئولیتی ندارد. ضمنا صندوق مزبور و صندوق بیت المال دو مرجع جداگانه است. و صندوق بیت المال در وزارت دادگستری و با نمایندگی این وزارتخانه م. ب.. لذا محکومیت صندوق دادخواه مبتنی بر اشتباه است. براساس گزارش تنظیمی که حاکی از پیشنهاد مشاور و نظر موافق معاون قضایی است. ارا موضوع دادخواهی از سوی رییس محترم قوه قضاییه از مصادیق مواد ۴۷۷ و ۴۷۸ قانون ایین دادرسی کیفری تشخیص و با تجویز اعاده دادرسی و توقف اجرای حکم پرونده برای رسیدگی به شعب خاص در دیوان عالی کشور ارسال شده است با وصول پرونده به دیوان عالی کشور و ارجاع به این شعبه ، هیات قضایی در تاریخ فوق تشکیل جلسه داده و با ملاحظه اوراق و محتویات پرونده و استماع گزارش عضو ممیز مشاوره نموده و با استعانت از خداوند متعال چنین اتخاذ تصمیم می نماید.: رای به همان جهاتی که رییس کل دادگستری استان *دادنامه های شماره *مورخ ۱۳۹۹/۴/۱ و ۹۸۰۹۹۷۶۱۲۸۰۱۱۳۸ مورخ ۱۳۹۸/۸/۱۸ صادره از شعبه *را مخدوش اعلام نموده و رییس محترم قوه قضاییه پس از اظهارنظر مشاوران حوزه معاونت قضایی اعاده دادرسی موضوع ماده ۴۷۷ قانون ایین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ با اصلاحات و الحاقات بعدی را تجویز کرده از حیث محکومیت صندوق تامین خسارتهای بدنی ( دادخواه ) به نمایندگی از بیت المال به پرداخت دیه صدمه وارده به اقای ا. گ. ع. ناشی از عمل فرد ناشناس در مراسم چهارشنبه سوری بشرحی که در گزارش امده واجد ایراد و اشکال است؛ زیرا قانونگذار در قانون بیمه اجباری شخص ثالث مصوب ۱۳۹۵ صندوق تامین خسارتهای بدنی را تاسیس نموده تا در موارد مندرج در ماده ۲۱ این قانون و حوادثی که ناشی از وسایل نقلیه م. ب.. و بنا به یکی از جهات مندرج در ماده مرقوم امکان پرداخت دیه به زیان دیدگان حوادث نباشد. خسارت مصدومین از محل این صندوق پرداخت شود. در ما نحن فیه که منجر به مصدومیت اقای ا. ح. گ. ع. فرزند س. شده ، هیچ گونه حادثه رانندگی واقع نگردیده و براساس مقررات ماده ۴۳۵ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ با اصلاحات و الحاقات بعدی و رای وحدت رویه شماره ۷۹۰ مورخ ۱۳۹۹/۴/۱۰ هیات عمومی دیوان عالی کشور پرداخت دیه بر عهده بیت المال است. و از انجا که صندوق بیت المال در وزارت دادگستری و با نمایندگی این وزارتخانه م. ب.. و منابع ان نیز از محل بودجه عمومی تامین می شود. در حالی که صندوق تامین خسارت منابع ان از محل بیمه های شخص ثالث است. که توسط اشخاص پرداخت می شود. و پرداخت دیه مصدوم توسط صندوق تامین خارج از مسئولیت قانونی صندوق محسوب می گردد. از طرفی پزشکی قانونی طی نظریه شماره ۱۷/۱۰۸۷ مورخ ۱۳۹۸/۱/۲۸ میزان ارش سوختگی درجه یک و دو در نواحی سطح داخلی ران راست و چپ و ناحیه تناسلی و انگشت دست چپ از نیم درصد به پنج درصد اصلاح نموده که دادگاه بدوی انرا ملحوظ نظر قرار نداده است. بنا بر این با صایب دانستن درخواست رییس کل دادگستری استان *و با استناد به ماده ۴۷۷ قانون ایین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ با اصلاحات و الحاقات بعدی دادنامه های شماره *مورخ ۱۳۹۹/۴/۱ و ۹۸۰۹۹۷۶۱۱۲۸۰۱۱۳۸ مورخ ۱۳۹۸/۸/۱۸ صادره از شعبه *، نقض و با رعایت مواد ۴۳۵٫۴۴۹٫۴۸۸٫۶۴۱٫۶۴۶ و ۶۶۲ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ با اصلاحات و الحاقات بعدی و رای وحدت رویه شماره ۷۹۰ مورخ ۱۳۹۹/۴/۱۰ حکم به محکومیت وزارت دادگستری به نمایندگی از بیت المال به پرداخت پنج درصد دیه کامل انسان بابت ارش سوختگی درجه یک و دو ران راست و چپ و ناحیه تناسلی و انگشت دست چپ د. ح. اقای ا. ح. گ. ع. صادر و اعلام می نماید. رای صادره قطعی است. شعبه * مستشار: ع. ا. عضو معاون: ا. م. م. فهرست دادگاه بدوی شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی