تفاوت شرط فاسخ و خیار تخلف از شرط — احراز وقوع قرارداد فی مابین اصحاب دعوا

به بیانی دیگر مشروط علیه نمیتواند به دلیل تخلف خویش از مفاد شرط فاسخ انحلال آن را بخواهد، اما مشروط له میتواند با تحقق شرط فاسخ انحلال عقد را خواستار شود زیرا حق قابل اسقاط است یعنی بقا یا انحلال عقد بعد از تحقق شرط فاسخ در دست و اراده مشروط له است با این شرط که سابقاً رضایت خود بر بقای عقد را به صورت ضمنی یا صریح اعلام نکرده باشد. نکته: اگر از قراین و امارات برآید که مشروط له صرفاً قصد اعطای مهلت یا فرصت مجدد محدود به طرف مقابل را داشته و علی رغم آن مشروط علیه به تعهدات خود عمل نکرده و احراز شود قصد قطعی بر بقای بر عقد وجود نداشته می توان حکم بر انفساخ داد. به هر تقدیر دادگاه در تفسیر اعمال و رفتار طرفین باید به قصد مشترک آنها توجه نماید و در همان قلمرو حرکت کند زیرا عقد تابع قصد بوده و اصل بر حاکمیت اراده طرفین است العقود تابعه للقصود). نگارنده کتاب درباره سؤال فوق نظر اداره حقوقی قوه قضائیه را نیز جویا شده است که در پاسخ دو نظر از سوی آن مرجع ابراز گردید. اداره حقوقی در نظریه مشورتی شماره ۷:۱۴۰۱/۵۵ مورخ ۱۴۰۱/۸/۴ بیان داشت: در این خصوص دو دیدگاه مطرح شد: دیدگاه نخست در شرط فاسخ به سبب ابراز اراده در زمان عقد و به صرف تحقق موضوع شرط و بدون نیاز به ابراز اراده بعدی ی. ا. ط. عقد منحل میشود؛ مگر آنکه از قراین و شرط کرده باشند. دیدگاه دوم در شرط فاسخ ب. ت. ب. اینکه قصد طرفین از درج شرط، استفاده مشروط که از آن است؛ چنانچه مشروط له از استفاده از شرط منصرف شود، بقای عقد قابل پذیرش است؛ هر چند موضوع شرط محقق شود، همچنان که اسقاط آن نیز امکان پذیر است؛ به عبارت دیگر ب. ت. ب. اینکه ذینفع شرط، مشروطله است و متعهد نمیتواند از عهدشکنی خود و عدم اجرای تعهدات قراردادی منتفع گردد و مفروض آن است التزام متعهد به تعهدات خود جزو شروط بنایی و مورد قصد طرفین است بنابراین در فرض سؤال فقط ذی نفع می تواند با تحقق موضوع شرط به انحلال قرارداد استناد کند. ۱۳ - متعهدله تا چه زمانی فرصت دارد تا تحقق شرط فاسخ انفساخ) را در دادگاه مطرح کند؟ متعهدله باید در یک زمان متعارف پس از تحقق شرط فاسخ نسبت به طرح دعوا اقدام نماید. بنابراین، او نمی تواند پایان این حق را به طور نامحدود به تأخیر اندازد و به عنوان مثال پس از چندین سال از تحقق شرط فاسخ نسبت به ثبت یا طرح دعوا اقدام کند. در این صورت عدم اقدام به منزله اسقاط این حق خواهد بود. هر چند برخی مخالفان معتقدند که ب. ت. ب. قهری بودن انفساخ اسقاط آن معنا ندارد، اما به اعتقاد ما چه در مقررات قبلی و چه در قانون جدید که تحقق شرط فاسخ را نیازمند ثبت در سامانه دانسته است این حق تأیید اقاله تفاسخ) احراز وقوع قرارداد فی مابین اصحاب دعوا. احراز تراضی طرفین مبنی بر انحلال عقد، پس از انعقاد آن. عدم تغییر در عوضین در زمان اقاله و کم یا زیاد شدن آن اقاله در لغت به معنی مسامحه اغماض نادیده گرفتن و بر هم زدن م. ب.. فصل ششم قانون مدنی در ماده ۲۶۴ قانون مدنی یکی از اسباب سقوط تعهد را اقاله عنوان کرده است. در ماده ۲۸۳ قانون مدنی آمده است: بعد از معامله طرفین میتوانند به تراضی آن را اقاله یا تفاسخ کنند. بنابراین اقاله عبارت است از تراضی طرفین مبنی بر انحلال عقد و از بین بردن آثار آن در آینده بنابراین اقاله نیاز به دو اراده دارد. دکتر … اقاله معامله جدیدی نیست، بلکه عقدی را که طرفین سابقاً منعقد کرده اند قطع و از ادامه آثار آن جلوگیری می کند امامی حقوق مدنی، ج ۱، ص ۳۸۶). بنابراین اقاله دو اثر دارد. یک انحلال عقد؛ دو بازگشت آثار آن بازگرداندن عوضین. عقود پس از انعقاد به سه طریق از بین می روند ۱ - اقاله از بین رفتن عقد با تراضی طرفین است. - فسخ انحلال عقد توسط ی. ا. ط. معامله به واسطه اختیار فسخی که قانون یا قرارداد به وی داده است. - انفساخ انحلال خود به خودی و قهری عقد که یا ناشی از تراضی طرفین است یا ناشی از قانون نکته در خصوص بطلان عقد چون در عقود باطل معامله از ابتدا باطل است، لذا انحلال ان فاقد معناست و بر همین اساس آن را جزو موارد انحلال عقد نمی آورند، زیرا انحلال در دعوای تأیید اقاله، بهتر آن است که خواسته استرداد عوض نیز مطرح گردد، زیرا مواد ۲۶۴، ۲۸۳، ۲۸۴، ۲۸۵ و ۲۸۶ قانون مدنی