Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

انطباق دقیق این متن با متن رسمی هنوز به‌طور ۱۰۰٪ کنترل نشده.

نشست قضایی

بررسی شرط اگر تا تاریخ معین ثمن معامله پرداخت نشد،بیع کان‌لم‌یکن تلقی شود در عقد بیع

#عقد_بیع #عقد #بیع #انفساخ #جُعل #فسخ #قانون_مدنی #مبیع #اجبار #خریدار #شرط_نتیجه #شرط_فعل #تأدیه #تعهد #تحلیل #دیون #تراضی #بایع #عمل_حقوقی #مشروط‌علیه #انفساخ_قرارداد #صورتجلسه #هیئت #اقاله #تفاسخ #ایقاع #آزادی #حقوق #مدیون #اشخاص_ثالث #حق_شرط #فسخ_قرارداد #تلف_قهری #تملیک #عین_مستأجره #قرض #حجر #اثبات #نکاح #وقف #اراده #قضایی #استرداد #ولی #عقود #استان #اصل_حاکمیت_اراده #توافق #مهلت #تأیید #شرط‌صحیح #بلامانع #باطل #موعد #مقنن

خلاصه

در عقد بیع می‌توان شرط کرد که در صورت عدم پرداخت ثمن تا تاریخ معین، معامله خودبه‌خود منفسخ شود. این شرط صحیح است و با تحقق آن، عقد بدون نیاز به اعلام اراده طرفین منفسخ می‌گردد.

اصلِ حقوقی: درج شرط انفساخ در عقد بیع به دلیل اصل حاکمیت اراده صحیح است و با تخلف از شرط، عقد قهراً منفسخ می‌شود.

مستند: ماده ۱۰ قانون مدنی، مواد ۲۳۸ و ۲۳۹ قانون مدنی

کلیدواژه‌ها: عقد بیع، شرط انفساخ، ثمن معامله، حاکمیت اراده، انحلال قرارداد

این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.

مقدمه
بررسی شرط اگر تا تاریخ معین ثمن معامله پرداخت نشد،بیع کان‌لم‌یکن تلقی شود در عقد بیع خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 1391/02/04 در استان قزوین برگزار شد، موضوع بررسی شرطی در عقد بیع مطرح گردید. بر اساس این شرط، در صورتی که ثمن معامله تا تاریخ معین پرداخت نشود، بیع کان لم یکن تلقی خواهد شد. سوالات مطرح‌شده شامل صحت این شرط، نوع آن (فعل یا نتیجه)، وضعیت عقد پس از تحقق شرط، و نیاز به اجبار به انجام تعهد یا انفساخ قهری آن بود. نظر هیات عالی، با استناد به اصل حاکمیت اراده و توافق طرفین، تعیین شرط انفساخ در عقد بیع را مجاز دانسته و همچنین به تفصیل به تحلیل سه نوع انحلال قرارداد (تراضی، ایقاع، و قهری) پرداخته است. این نظر بر این نکته تاکید کرد که شرط عدم پرداخت ثمن، به عنوان یک شرط فعل مادی مثبت، صحیح است. بر اساس مواد 238 و 239 قانون مدنی، اجبار به تادیه دیون منتفی بوده و صاحب حق می‌تواند به طور مستقیم دعوی فسخ و استرداد مبیع را مطرح کند. چنانچه اراده طرفین بر انفساخ قرارداد در صورت عدم پرداخت ثمن باشد، عقد به محض انقضای مهلت معهود و بدون نیاز به اعلام اراده طرفین، منفسخ می‌شود. در نهایت، جعل شرط انفساخ در عقد بیع با استناد به ماده 10 قانون مدنی مورد تایید قرار گرفت. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1391/02/04 برگزار شده توسط: استان قزوین/ شهر بوئین زهرا
موضوع
بررسی شرط اگر تا تاریخ معین ثمن معامله پرداخت نشد،بیع کان‌لم‌یکن تلقی شود در عقد بیع
پرسش
در عقد بیعی شرط می‌شود که اگر تا تاریخ معین ثمن معامله پرداخت نشد بیع کان‌لم‌یکن تلقی شود. 1- آیا این شرط صحیح است؟ 2- نوع شرط چیست؟(فعل یا نتیجه) 3- آیا شرط انفساخ است؟ 4- وضعیت عقد بیع پس از تحقق شرط چگونه می‌شود؟ 5- آیا بدواً اجبار به انجام تعهد باید خواسته شود یا این‌که به محض تحقق تخلف، قهراً عقد منفسخ می‌شود؟
نظر هیئت عالی
نشست قضایی (1) مدنی: ب. ت. ب. اصل حاکمیت اراده و تراضی طرفین، تعیین شرط انفساخ قراردادی در عقد بیع بلامانع است. ب. ت. ب. تفصیل نظراتفاقی نتیجتاً بند ب نظر اعلام شده تأیید می‌شود. نظر اتفاقی الف) انحلال قراردادها در سه حالت کلی امکان‌پذیر است 1- به تراضی که همان اقاله و تفاسخ است. 2- با دخالت یک اراده که ایقاع و حق فسخ است. 3- قهری که اراده طرفین نقشی ندارد و به محض وقوع فعل مشروط بدون اراده طرفین عقد منفسخ می‌شود. در موضوع سوال اگر منظور و اراده طرفین از عبارت کان‌لم‌یکن همان شرط فسخ باشد نیاز به اعلام اراده بایع است. شرط حق فسخ به علت عدم پرداخت ثمن صحیح است و جزء شروط باطل پنج گانه نیست. لذا طبق اصل کلی شرط صحیح است. اصل آزادی اراده و احترام به حاکمیت اراده شروط توافقی مذکور صحیح است. شرط مذکور شرط فعل مادی مثبت است که خریدار مکلف به اجرای آن در موعد معهود است. شرط عدم پرداخت ثمن سبب فسخ است و شرط نتیجه نمی‌تواند باشد. زیرا شرط نتیجه آن است که وقوع امری در خارج شرط شود. شرط نتیجه در امور اعتباری بوده و آن هم زمانی قابل تحقق و تصور است که انجام یک عمل حقوقی باشد نه استنکاف از یک عمل حقوقی لذا وقایع خارجی که نیاز به فعل مادی دارد نمی‌تواند شرط نتیجه باشد. مآلاً جعل شرط مرقوم یک شرط فعل مادی مثبت است، حال از آنجایی که تأدیه دیون در حقوق دینی صرفاً طرف مدیون مسئول است و از جمله افعالی نیست که اشخاص ثالث به حکم محکمه بتوانند اجرا نمایند. لذا اجبار مشروط علیه به تأدیه منتفی بوده و صاحب حق شرط (فسخ) می‌تواند مستقیماً دعوی فسخ قرارداد و استرداد مبیع را تقدیم نماید ماده 238 و 239 قانون مدنی موید موضوع است. لذا با این دیدگاه جعل شرط مذکور شرط انفساخ قراردادی نیست و عقد پس از تحقق شرط منحل نمی‌شود و باید با اراده صاحب حق منحل گردد. ب) ولی اگر قصد و نیت طرفین از جعل شرط انفساخ قراردادی عقد باشد هر چند در قانون مدنی از شروط انفساخ قراردادی نصی نداریم و مقنن فقط انفساخ قانونی را در عقود لازم و جایز پذیرفته است مثل تلف قهری موضوع تملیک و تلف عین مستأجره قبل از قبض، تلف موضوع قرض قبل از تسلیم، مرگ و حجر طرفین در عقود جایز ولی ب. ت. ب. عمومات قانون مدنی و ماده 10 قانون مدنی که قراردادهای خصوصی نافذ مگر این‌که مغایر نص صریح قانون باشد. درج و جعل شرط انفساخ ناشی از دو اراده بوده و با انقضای مهلت معهود که جنبه وصفی داشته و موضوعیت هم دارد عقد قهراً و بدون اعلام اراده طرفین یا احدی از آن منفسخ است و مبیع در ید خریدار امانی بوده و چنان‌چه خریدار معاملات بعد از تخلف نماید تابع معاملات فضولی است. فلسفه وجودی این تحلیل این است که «اجمالاً» همان اراده‌هایی که ایجاد‌کننده رابطه حقوقی هستند در زمان عقد توافق نمودند که اگر ثمن معامله در موعد معهود پرداخت نشود بدون دخالت اراده طرفین عقد منفسخ می‌گردد و از مراجعه بایع به محکمه جهت اجبار مشروط علیه به ایفای تعهدات یا اعمال حق فسخ خودداری و اجتناب نموده و مستقیماً با اثبات تخلف از شرط دعوی استرداد مبیع را حسب مورد مطرح کند. مقنن در قانون مدنی جعل شرط انفساخ را صریحاً باطل نکرده است هر چند در برخی از عقود مثل نکاح یا وقف به لحاظ این‌که انحلال آن نیاز به اسباب خارجی است عملاً جعل شرط انفساخ مغایر نص صریح است ولی در عقد مبیع و صلح که انحلال عقد تابع تشریفات و اسباب خاصی نیست به دلالت اطلاق ماده 10 قانون مدنی جعل شرط انفساخ قراردادی بلامانع بوده و صحیح است. در این حالت به محض تحقق شرط، عقد منحل و مبیع در ید خریدار امانی بوده است.

موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1

موارد مرتبط 42

مواد مرتبط 2

دکترین 40

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین