Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.
نظریهٔ مشورتی

نظر مشورتی 7/1403/67 مورخ 1403/06/04 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی

سبدِ من

#اداره_کل #مرتهن #فک_رهن #قانون_مدنی #عدم_نفوذ #رای_وحدت_رویه #خریدار #عقد_بیع #هیات_عمومی_دیوان_عالی_کشور #مطالبات #عین_مرهونه #دین #معامله_معارض #راهن #معامله_فضولی #اجازه #رد_معامله #هیأت_عمومی_دیوان #تعهد #قضاییه #ابطال #استماع #دانسته #باطل #نظریه‌مشورتی #زمان #فضولی #نظریه

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: آیا دعوای ابطال معامله معارض با حق مرتهن قابلیت استماع دارد؟

پاسخ: بله، در فرض جلب نکردن رضایت مرتهن، استماع دعوای ابطال معامله و صدور حکم به ابطال آن با منع قانونی مواجه نیست.

به زبانِ ساده

این نظر مشورتی به بررسی رابطه میان معاملات اموال در رهن و حقوق مرتهن (طلبکار) می‌پردازد. نتیجه این است که اگر رهن‌دهنده ملکی را بفروشد بدون اینکه رضایت مرتهن را جلب کند، امکان طرح دعوای ابطال آن معامله وجود دارد.

چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضاییه، خریدار و مرتهن

چگونه: با تحلیل رأی وحدت رویه دیوان عالی کشور و مقایسه احکام معاملات غیرنافذ و فضولی.

چرا مهم است: این نظر برای حل اختلاف میان حقوق خریدار ملک در رهن و طلبکار (مرتهن) بسیار مهم است.

قوانینِ مرتبط: ماده 793 قانون مدنی، ماده 247 قانون مدنی، ماده 250 قانون مدنی، رأی وحدت رویه شماره 832 هیأت عمومی دیوان عالی کشور

مفاهیمِ حقوقی: فک رهن، معامله معارض، عقد غیرنافذ، معامله فضولی، مرتهن

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

آیا دعوای ابطال معامله معارض با حق مرتهن قابل استماع است؟

بله، در فرض جلب نکردن رضایت مرتهن، صدور حکم به ابطال آن با منع قانونی مواجه نیست.

کلیدواژه‌ها: رهن، مرتهن، معامله معارض، فک رهن، عدم نفوذ معامله

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

استعلام : با عنايت به رأي وحدت رويه شماره 832 مورخ 30/3/1402 هيأت عمومي ديوان‌ عالي كشور كه دعواي الزام به فك رهن را از سوي خريدار قابل استماع دانسته است، آيا دعواي ابطال معامله معارض با حق مرتهن قابليت استماع دارد؟ در صورتي كه همزمان هر دو دعوا از سوي خريدار و مرتهن مبني بر الزام به فك رهن و در مقابل ابطال معامله منافي حق مرتهن مطرح شود، دادگاه چه تصميمي بايد اتخاذ كند؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : اولاً، رأي وحدت رويه شماره 832 مورخ 30/3/1402 هيأت عمومي ديوان عالي كشور در واقع قصد صريح يا ضمني راهن در ضمن عقد بيع به رفع موانع انتقال را تعهدي مستقل تلقي و بر اين اساس، دعواي الزام به وفاي آن و فراهم ساختن موجبات فك رهن را مسموع دانسته است؛ اما اين امر مانع از آن نيست كه عقد بيع تا زمان اجراي تعهدات مربوط به پرداخت مطالبات مرتهن، به عنوان عقدي غير نافذ باقي بماند. ثانياً، عدم نفوذ معامله يا مراعا بودن معاملات عين مرهونه (ماده 793 قانون مدني) امري متفاوت از عدم نفوذ معاملات فضولي (ماده 247 قانون مدني) است؛ زيرا در معامله فضولي پس از رد، اجازه مؤثر نيست (ماده 250 قانون مدني) و به صرف رد معامله باطل مي‌شود؛ اما صرف اعلام عدم رضايت مرتهن نسبت به معامله راهن، آن را باطل نمي‌كند و امكان رفع مانع با پرداخت دين يا جلب رضايت مرتهن وجود دارد؛ بنابراين، در فرض جلب نكردن رضايت مرتهن، استماع دعواي ابطال معامله و صدور حكم به ابطال آن با منع قانوني مواجه نيست. نظریه مشورتی شماره 7/1403/67 مورخ 1403/06/04 موضوع استعلام در مورد قابلیت استماع دعوای ابطال معامله‌ای است که با حق مرتهن تعارض دارد، به همراه دعوای الزام به فک رهن از سوی خریدار. در پاسخ به این استعلام، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان می‌کند که طبق رای وحدت رویه شماره 832 مورخ 1402/03/30 هیات عمومی دیوان عالی کشور، دعوای الزام به فک رهن به عنوان یک تعهد مستقل تلقی شده و قابل استماع است. اما این موضوع مانع از آن نمی‌شود که عقد بیع تا زمان اجرای تعهدات مربوط به پرداخت مطالبات مرتهن، غیر نافذ باقی بماند. همچنین، عدم نفوذ معامله عین مرهونه (طبق ماده 793 قانون مدنی) با عدم نفوذ معاملات فضولی (طبق ماده 247 قانون مدنی) تفاوت دارد؛ زیرا عدم رضایت مرتهن به معنای ابطال معامله نیست و می‌توان با پرداخت دین یا جلب رضایت مرتهن، این مانع را رفع کرد. بنابراین، در صورت عدم جلب رضایت مرتهن، دعوای ابطال معامله قابل استماع است و صدور حکم به ابطال آن با منع قانونی مواجه نیست. تاریخ نظریه: 1403/06/04 شماره نظریه: 7/1403/67 شماره پرونده: 1403-76-67ح با عنایت به رای وحدت رویه شماره 832 مورخ 1402/03/30 هیات عمومی دیوان‌ عالی کشور که دعوای الزام به فک رهن را از سوی خریدار قابل استماع دانسته است، آیا دعوای ابطال معامله معارض با حق مرتهن قابلیت استماع دارد؟ در صورتی که همزمان هر دو دعوا از سوی خریدار و مرتهن مبنی بر الزام به فک رهن و در مقابل ابطال معامله منافی حق مرتهن مطرح شود، دادگاه چه تصمیمی باید اتخاذ کند؟ اولاً، رای وحدت رویه شماره 832 مورخ 1402/03/30 هیات عمومی دیوان عالی کشور در واقع قصد صریح یا ضمنی راهن در ضمن عقد بیع به رفع موانع انتقال را تعهدی مستقل تلقی و بر این اساس، دعوای الزام به وفای آن و فراهم ساختن موجبات فک رهن را مسموع دانسته است؛ اما این امر مانع از آن نیست که عقد بیع تا زمان اجرای تعهدات مربوط به پرداخت مطالبات مرتهن، به عنوان عقدی غیر نافذ باقی بماند. ثانیاً، عدم نفوذ معامله یا مراعا بودن معاملات عین مرهونه (ماده 793 قانون مدنی) امری متفاوت از عدم نفوذ معاملات فضولی (ماده 247 قانون مدنی) است؛ زیرا در معامله فضولی پس از رد، اجازه موثر نیست (ماده 250 قانون مدنی) و به صرف رد معامله باطل می‌شود؛ اما صرف اعلام عدم رضایت مرتهن نسبت به معامله راهن، آن را باطل نمی‌کند و امکان رفع مانع با پرداخت دین یا جلب رضایت مرتهن وجود دارد؛ بنابراین، در فرض جلب نکردن رضایت مرتهن، استماع دعوای ابطال معامله و صدور حکم به ابطال آن با منع قانونی مواجه نیست.

موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 3

موارد مرتبط 94

آرای مرتبط 40

نظریات مشورتی 12

نشست‌های قضایی 4

مواد مرتبط 3

مقرراتِ مرتبط 1

دکترین 34

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین