معامله ملکی که در رهن است

معامله ملکی که در رهن است خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 5 شهریور 1383 در استان لرستان برگزار شد، موضوع بررسی وضعیت معامله ملکی که در رهن بانک قرار دارد و تبعات آن مورد بحث و بررسی قرار گرفت. پرسش‌ها شامل وضعیت معامله بین آقای (ب) و آقای (ج) ب. ت. ب. رهن ملک، نحوه طرح دعوا توسط آقای (ج) برای الزام به انتقال سند و فک رهن، و تصمیم دادگاه در صورت پذیرش دعوا بود. نظر هیات عالی به این صورت بیان شد که بر اساس <a class="artref" href="/ماده/ماده-793-a_0815110236440">ماده 793 قانون مدنی</a>، معامله ملکی که در رهن است، در صورتی که حقوق مرتهن رعایت شود، بلامانع است. بنابراین، آقای (ج) می‌تواند علیه خانم (الف) و آقای (ب) دادخواست الزام به تنظیم سند رسمی و فک رهن ارائه دهد، اما نمی‌تواند علیه آقای (ب) به دلیل عدم ثبت ملک به نام خود دادخواست دهد. همچنین، در صورت صدور حکم به فک رهن، مبلغ بدهی باید محاسبه و پرداخت شود. نظر اتفاقی نیز بر این نکته تاکید دارد که معامله در صورت رعایت <a class="artref" href="/ماده/ماده-793-a_0815110236440">ماده 793 قانون مدنی</a> صحیح است و طرح دعوا به تشخیص خواهان بستگی دارد. با این حال، دعوای انتقال سند رسمی و فک رهن به دلیل عدم ثبت ملک قابلیت استماع ندارد و تعیین میزان بدهی نیز تنها در صورتی ضرورت دارد که خواسته شود. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1383/06/05 برگزار شده توسط: استان لرستان/ موضوع معامله ملکی که در رهن است پرسش خانم (الف) با سند عادی ملک خ. ر. ب. آقای (ب) فروخته است و با سند رسمی وکالت‌نامه تمام اختیارات قانونی از قبیل انتقال سند اقدام جهت رهن ملک را به وی تفویض کرده است. آقای (ب) ملک را به رهن بانک گذاشته و تمام اختیارات قانونی خود را با وکالت‌نامه جدید به آقای (ج) واگذار و در واقع ملک را به وی فروخته است ولی هنوز سند رسمی به نام خانم (الف) م. ب. و ملک در قبال بدهی (ب) در رهن بانک است. 1- وضعیت معامله (ب) و (ج) به ‌لحاظ این‌که ملک در رهن بانک بوده و آن را فروخته چیست؟ 2- چون (ب) در برابر (ج) تعهد به انتقال سند و فک رهن نموده در حال حاضر از پرداخت بدهی‌های خود به بانک امتناع می‌کند (ج) دعوای خود را با چه خواسته‌یی باید طرح کند؟ 3- اگر دعوا صرفاً به طرفیت (ب) از سوی (ج) به (الف) خواسته انتقال سند رسمی (ب) فک رهن طرح شده باشد دادگاه چه تصمیمی اتخاذ می‌کند؟ 4- در صورتی‌که دعوای فک رهن را دادگاه بپذیرد آیا صدور حکم کلی به محکومیت (ب) به فک رهن کافی است یا دادگاه باید شیوه فک رهن از قبیل تعیین میزان بدهی‌ها به بانک را مورد لحوق حکم قرار دهد؟ نظر هیئت عالی 1- <a class="artref" href="/ماده/ماده-793-a_0815110236440">ماده 793 قانون مدنی</a> مصرح است که راهن نمی‌تواند در رهن تصرفی کند که منافی حق مرتهن باشد لیکن معامله ملکی که در رهن است به شرط رعایت حقوق مرتهن بلامانع است زیرا حق مرتهن نسبت به عین مرهونه حق عینی است نه دینی و در صورت انتقال ملک، خللی به حق مرتهن وارد نمی‌شود. 2- ‌ب. ت. ب. سند عادی انتقال ملک از طرف آقای (ب) به آقای (ج)، آقای (ج) می‌تواند دادخواستی علیه خانم (الف) و آقای (ب) به خواسته الزام به تنظیم سند رسمی و فک رهن به دادگاه عمومی تقدیم کند. 3- آقای (ج) نمی‌تواند علیه آقای (ب) به انتقال سند رسمی ملک دادخواست تقدیم کند چون ملک به نام وی در دفتر املاک ثبت نشده است برحسب مقررات ماده 22 قانون ثبت دولت کسی را مالک می‌شناسد که ملک به نام او در دفتر املاک ثبت شده باشد. بنا به مراتب در خصوص سوال مطروحه دعوا قابل استماع نیست. 4- بدیهی است در صورت صدور حکم به فک رهن بانک مبلغ مورد مطالبه را احتساب و با دریافت آن با فک رهن موافقت می‌کند. نظر اتفاقی 1- در صورت رعایت مفاد <a class="artref" href="/ماده/ماده-793-a_0815110236440">ماده 793 قانون مدنی</a> معامله انجام شده صحیح است. 2- تعیین خواسته و طرح عنوان دعوا به تشخیص خواهان بستگی دارد. 3- دعوای انتقال سند رسمی و فک رهن ب. ت. ب. <a class="artref" href="/ماده/ماده-22-dav_a_16005">ماده 22 قانون ثبت اسناد</a> قابلیت استماع ندارد. 4- در فرض پذیرش دعوای فک رهن تعیین میزان بدهی موضوعیت ندارد مگر آن‌که از دادگاه خواسته شود و در قرارداد هم قید شده باشد.